Historie

CWZ heeft zijn wortels in de 19e eeuw. In 1850 gingen twee ziekenhuizen open: op 20 april een katholiek én op 5 september een protestants ziekenhuis. Het waren de voorgangers van het latere Canisius- en Wilhelminaziekenhuis. Op deze pagina enkele hoogtepunten uit onze rijke geschiedenis.

Wandel mee door 175 jaar CWZ

Wie op zoek gaat naar de rijke geschiedenis van de katholieke en protestantse gezondheidszorg, zal vergeefs speuren naar tastbare resten. Het oude Canisiusziekenhuis aan de St. Annastraat is opgeofferd voor een nieuwbouwwijk, en de voorgangers aan de Pauwelstraat en de Houtstraat/Doddendaal zijn afgebroken of weggevaagd in de oorlog. Het fraaie oude Wilhelminaziekenhuis - later Verpleeghuis Margriet - is ook afgebroken en er is niets van bewaard. Er resten van de katholieke ziekenhuizen alleen nog een hekpijler en enkele glas-en-lood ramen. Toch hebben we een aantal bijzondere historische voorwerpen en foto's opgespoord. Bekijk ze in onze jubileumroute (tot eind januari 2026).

Tijdlijn 1850 tot nu

Klik op de link hieronder voor een leesbare versie.

19e eeuw

1850: Het eerste katholieke ziekenhuis aan de Pauwelstraat

De katholieke meerderheid van Nijmegen begint zich in de 19e eeuw te verlossen van de eeuwenlange 'onderdrukking' door de protestanten. Er worden congregaties, kloosters, onderwijs- en zorginstellingen opgericht. Dat is hard nodig, want de meeste Nijmegenaren zijn arm en wonen in beroerde hygiënische omstandigheden. Eén op de 5 leeft van de bedelstaf en sociale verzekeringen zijn er nog niet.

Armengasthuis
In 1847 koopt het katholieke armenbestuur, dat zich het lot van de katholieke Nijmeegse zieken en armen aantrekt, met behulp van een grote schenking een huis aan de Pauwelstraat voor 1.850 gulden. Het pand gaat tegen de vlakte om er een armengasthuis voor rooms-katholieken te kunnen bouwen. Bedoeld voor arme niet-betalende zieken. De markante Nijmeegse medicus - doctor in de geneeskunst en stedelijke-, plattelands heel- en vroedmeester - en journalist dr. Jan P.S. Berends (foto 2) kunnen we zien als de grondlegger van dit eerste katholieke ziekenhuis, de voorganger van het Canisiusziekenhuis.

Zusters van Liefde 
In 20 april 1850 gaat het kleine ziekenhuis open. Het is gevestigd aan het lagere pand met de dakkapellen aan de rechterzijde op foto 1.  De Zusters van Liefde uit Tilburg gaan de zieken verplegen. Moeder-overste is Zr. Michael Leijsen (foto 3). Er is plaats voor 30 tot 40 patiënten. 

Al snel moet het pand worden afgestaan voor de verpleging van cholerapatiënten en wordt op de Doddendaal een nieuw ziekenhuis ingericht.

Lees meer over de historie van het Canisiusziekenhuis.

1850: Toevluchtsoord aan de Jodenberg voor hervormden

1850 is ook het jaar dat het hospitaal wordt opgericht dat later het Wilhelminaziekenhuis zal gaan heten. In het boek ‘Vaarwel lief ziekenhuis’ is te lezen dat de Diaconie van de Nederlandse Hervormde Gemeente besluit tot stichting van een toevluchtsoord ‘voor die ongelukkige zieken, die in hun eigen woningen van licht en lucht van ligging en deksel en voedsel, in één woord van het onontbeerlijkste waren verstoken’ en een huis inricht aan de Jodenberg. Daar wordt op 5 september 1850 de eerste patiënt opgenomen. Er kunnen 20 patiënten terecht. Van het hospitaaltje bestaan geen foto's, alleen van de Jodenberg (foto1) zijn foto's bewaard. 

Dr. Claas Noorduijn wordt geneesheer-directeur van het protestantse ziekenhuis. Tekening 2.

Lees meer over de historie van het Wilhelminaziekenhuis.

1866: Sint-Canisius Ziekenhuis aan de Houtstraat wordt geopend

De gebouwen aan de Doddendaal, waar het ziekenhuis neerstrijkt, zijn al gauw te krap. Gelukkig kan het armenbestuur enkele huizen in de aangrenzende Houtstraat kopen. Het uitgebreide katholieke ziekenhuis aan de Doddendaal gaat in 1866 open en wordt vernoemd naar stadgenoot Petrus Canisius, die het jaar ervoor heilig is verklaard. Nu heet het dus officieel Sint-Canisius Ziekenhuis. Er kunnen 100 patiënten terecht. Zij worden verpleegd door meer dan 60 Zusters van Liefde uit Tilburg. De medische staf staat onder leiding van dr. Jan Berends.

Het blijft behelpen 
Op foto 1 de mannenzaal. Ook aan de Houtstraat blijft het behelpen. Men wil een nieuw en groter ziekenhuis. Een eerste poging daartoe in 1903 mislukt vanwege geldgebrek. Een tweede poging van de in 1911 opgerichte Vereniging R.-K. Ziekenhuisfonds heeft meer succes, vooral omdat de voorzitter van dit fonds - de latere voorzitter van het regentencollege van het ziekenhuis en gemeente-ontvanger C.M.V. Roothaan - het nieuwe ziekenhuis in verband brengt met de stichting van een katholieke universiteit in Nijmegen. Dat biedt kansen!

Op de plattegrond zien we de ligging van het 1e en 2e katholieke ziekenhuis en het protestantse ziekenhuis.

1895: Opening Wilhelminaziekenhuis in Nijmegen-Oost

Het prostestantse hospitaaltje aan de Jodenberg wordt al snel te klein. In 1888 wordt dus besloten een nieuw ziekenhuis (foto 1) te bouwen aan de Spaarbankstraat, in het nieuwe Nijmegen-Oost. Dankzij vele giften, onder andere van het Koninklijk Huis, kan dit ziekenhuis op 7 mei 1895 worden geopend. Op 17 mei 1895 brengt Koningin-regentes Emma met haar minderjarige dochter Wilhelmina een bezoek. Het bestuur deelt mee dat vanaf die dag het ziekenhuis vernoemd zal worden naar Wilhelmina.

20e eeuw

1921: Wilhelminaziekenhuis breidt uit

In het laatste jaar van de Eerste Wereldoorlog ziet het Wilhelminaziekenhuis kans om een stuk grond aan de Barbarossastraat te kopen van de gemeente. Daardoor is een grootse verbouwing mogelijk. Er komt een grote zijvleugel aan de rechterzijde van het hoofdgebouw. In totaal zijn er dan 100 bedden beschikbaar. Er werken naast een directrice en adjunct-directrice 26 verpleegsters, 3 juffrouwen in de huishouding en een portier.

Nog een vleugel erbij
Toch blijkt de uitbreiding niet voldoende, en dus komt er een paar jaar later ook een línkervleugel bij. Op 29 augustus 1930 wordt het nieuwe gebouw (foto 1) feestelijk geopend en kunnen de burgers alle afdelingen bezichtigen. De grote liefde voor het Wilhelminaziekenhuis blijkt uit het feit dat voor deze verbouwing 62.000 gulden aan giften is binnengekomen.

1926: Een nieuw Canisius aan de St. Annastraat

Carel Roothaan, voorzitter van het regentencollege (foto 2), is de grondlegger van het Canisiusziekenhuis aan de St. Annastraat. Gulle katholieke gevers: als zij er in het begin van deze eeuw niet waren geweest, was het Canisiusziekenhuis aan de Sint-Annastraat wellicht nooit gebouwd. Architect Eduard Cuypers krijgt de opdracht om het nieuwe ziekenhuis aan de Annastraat te ontwerpen. Het worden afzonderlijke paviljoens, verbonden aan een hoofdgebouw (foto 1). Op 18 mei 1926 is de plechtige inwijding van het gebouw.

Matige beginjaren
Wie bouwt nu een ziekenhuis zo ver buiten de stad? Een financiële strop voor Nijmegen! De bedden komen nooit vol! Kritiek is er alom, bij de plannen voor een nieuw ziekenhuis aan het begin van de 20e eeuw. De oprichters hebben wel degelijk angst dat de tegenstanders gelijk krijgen. Als de 250 bedden aan de Sint-Annastraat niet ‘vol’ komen, kan men niet rondkomen. Met gemiddeld 156 patiënten per dag zijn de beginjaren dan ook bepaald matig. Dat heeft vooral de maken met het gemeentelijk beleid. Omdat er nog geen ziekenfondsen zijn - die worden pas in de jaren '40 opgericht - zijn armlastige patiënten aangewezen op de gemeente Nijmegen. Om de kosten binnen de perken te houden, hanteert de gemeente strenge criteria.

1926: Een zwerm nonnekes arriveert

Ze doen het uit liefde: de Liefdezusters van de Heilige Carolus Borromeus , ook wel Zusters Onder de Bogen of Bogenzusters genoemd. Dag en nacht zijn ze vanuit de congregatie in Maastricht in touw om zieken te verplegen en menselijke nood te lenigen. De noeste werkers en vakbekwame vrouwen zijn te vinden in de verpleging, de huishouding (foto 2) en in de directie. 

Zr. Praxedes en haar liefdezusters
Als het nieuwe Canisiusziekenhuis aan de St. Annastraat opent, neemt Moeder-overste Zr. Praxedes (foto 1) met haar liefdezusters de verpleging van de zieken op zich. In 1926 komen ze met z’n veertigen uit Maastricht - alsof er een zwerm nonnekes werd aangevoerd, schreef De Gelderlander destijds. 'Het bleken de Zusters van het nieuwe Ziekenhuis te zijn. Zij zouden zich dag en nacht gaan wijden aan het verplegen van zieken. Het was of ze naar een feest gingen! En het leek of ze waren uitverkoren tot het meest zorgeloze bestaan dat er te vinden is. De opgewektheid en blijdschap straalden uit de ogen'.

Wonderlijke namen hebben ze
Eind jaren '50 zijn ze met 120 zusters. De laatste 17 verlaten in 1973 hun klooster op het ziekenhuisterrein. Al met al hebben er meer dan 200 gewerkt, de één met een nog wonderlijker naam dan de ander. Ooit gehoord van Amelberga, Arsena, Calista, Cosma, Dativa of Triphine?

1928: Ziekenhuisgebouw Houtstraat wordt gesloopt

Als het Canisius naar de st. Annastraat is verhuisd, wordt het oude ziekenhuisgebouw (foto 1) aan de Houtstraat verkocht aan de paters Karmelieten. Zij breken het gebouw af in 1928 en gebruiken het sloopmateriaal voor de uitbreiding van hun klooster aan de Achter Valburg (vlak bij de Doddendaal). Bijna een eeuw later, in 2021, vindt de gemeente tijdens archeologisch onderzoek op de Doddendaal een ornament van grijsblauw hardsteen (foto 2). Dit blijkt een kopstuk van een van de hekpijlers van het toenmalige Canisiusziekenhuis.

Kopstuk terug bij CWZ
De gemeente geeft het kopstuk terug aan CWZ en het is nu te bewonderen vlak bij de hoofdingang (naast de bushalte). In 2025 is dit tastbare stukje historie feestelijk onthuld ter gelegenheid van het 175-jarig bestaan.

1929: ‘Een modern ziekenhuis’

8 specialismen, 9 specialisten en 150 medewerkers maken het Canisius tot een 'modern ziekenhuis' aldus geneesheer-directeur dr. J. Enneking (foto 1) in 1929. Vooral de chirurg is in dat prille begin een duizendpoot. Urologen en orthopeden bestaan nog niet. Er is ook maar één internist en de röntgenafdeling (foto 2) is net opgericht. In de jaren erna neemt de medische vooruitgang een grote vlucht. Het aantal specialismen groeit, er komen nieuwe afdelingen en het gebouw wordt almaar uitgebreid.

Gemeentepaviljoen
Omdat ziekenfondsverzekeringen pas in de jaren '40 van de grond komen, moeten gemeenten tot die tijd opdraaien voor de ziekenhuiskosten van hun armlastige burgers. In het Canisiusziekenhuis aan de St. Annastraat is één vleugel speciaal bestemd voor de mensen met een smalle beurs, het zogenoemde gemeentepaviljoen. In 1927 betaalt een gemeentepatiënt 4 tot 6 gulden per dag, terwijl het tarief voor een welgestelde heer of dame een tientje is. Contant betalen is overigens een normale zaak voor mensen die niet verzekerd zijn.
Legendarisch is het verhaal van mevrouw Arts uit Beek die op 20 november 1943 acuut wordt opgenomen, 3 dagen nadat ze thuis is bevallen van een zoon. In de consternatie is ze vergeten een portemonnee mee te nemen. Haar man wordt naar huis teruggestuurd om geld te halen. Doodziek, met kraamvrouwenkoorts en roodvonk, wacht mevrouw Arts in de hal van het ziekenhuis. Tot manlief terug is met de beurs.

Klasse-afdeling
Tot 1992 heeft CWZ officieel een klassepaviljoen. Eerste klas particulier verzekerden liggen er in ruime kamers, rechts van de ingang aan de St. Annastraat. Ze hebben heel wat streepjes voor op hun medepatiënten in de vleugel aan de Verlengde Groenestraat, waar velen met 15 anderen een zaal delen. Oud-hoofdverpleegkundige Will Capetti is de laatste leidinggevende van dit paviljoen. In een video-podcast vertelt ze er meer over.

1941: Canisius opent dependance Villa Brakkenstein

In Villa Brakkenstein komt een dependance voor psychiatrie, neurologie en neurochirurgie. Ook enkele andere specialismen huizen tot 2017 buiten het hoofdgebouw.

Lees meer over de oprichting van deze dependance in het interview met oud-neuroloog Mathé Prick.

1940-1944: Toevluchtsoord Canisiusziekenhuis

Al in 1939 bereidt het Canisiusziekenhuis aan de Sint-Annastraat zich voor op een mogelijke Tweede Wereldoorlog. Zo wordt op het dak een rood kruis geverfd, zodat het gebouw vanuit de lucht herkenbaar is als ziekenhuis en worden de kelders ingericht als schuilplaatsen voor patiënten.

Kopzorgen
Tot aan het bombardement op Nijmegen verlopen de oorlogsjaren echter betrekkelijk rustig voor het ziekenhuis. Niettemin: kopzorgen volop. Er zijn meer patiënten dan gewoonlijk, onder meer vanwege epidemieën, maar ook omdat het CZ patiënten van het Wilhelminaziekenhuis moet overnemen dat militair hospitaal is geworden. Daar komt bij dat er te weinig personeel is. Uit pure nood worden medewerkers van de huishoudelijke dienst en vrijwilligers ingezet als verpleegkundigen en operatie-assistenten. Lees meer over het toevluchtsoord dat het Canisiusziekenhuis was tijdens de Tweede Wereldoorlog. Foto 2. 

Bombardement
Op 22 februari 1944 verandert de Nijmeegse binnenstad in een slagveld: 16 Amerikaanse bommenwerpers storten hun dodelijke lading over Nijmegen uit, in de veronderstelling dat ze met een Duitse stad van doen hebben (foto 2). Het Canisiusziekenhuis wordt overstroomd met doden en gewonden. Lees meer over het Canisiusziekenhuis in de dagen na het bombardement. 

1945: Koninklijk bezoek

Er wordt geboend en gesopt en alle oorlogsslachtoffers, die her in der in het Canisiusziekenhuis liggen, worden bij elkaar gelegd. Want op 10 juni komt koningin Wilhelmina op bezoek (foto 1). Zr. Dosithee: 'De zuster van de wasserij, die met haar staf meisjes in de gang stond opgesteld, had vermoedelijk het liefst haar hand, die met de Koningin in contact was geweest, de rest van haar leven in een relikwiekastje opgeborgen.' 

1965: Een van de eerste ic’s van Nederland

6 bedden heeft de eerste afdeling voor intensieve zorg. Daarmee is het Canisius in 1965 een van de eerste Nederlandse ziekenhuizen met een dergelijke voorziening. De anesthesist dr. J. Ellul nam het initiatief ertoe. Het eerste jaar worden er 156 patiënten verpleegd. Voor de verpleegkundigen is die nieuwe afdeling niet gemakkelijk. De 7 verpleegkundigen die op de afdeling werken, moesen zich in no time de nieuwe apparatuur eigen maken en alles weten van ECG’s en reanimatie.

Geen privacy
Van privacy voor de patiënten is geen sprake. De patiënten liggen bij wijze van spreken boven op elkaar: een gordijn is de enige afscheiding met de buurman of buurvrouw. Dat brengt beschamende situaties teweeg . Om de schijn van privacy te wekken als iemand het Heilig Oliesel krijgt toegediend, worden de gordijnen om het bed van de stervende patiënt dichtgetrokken. Maar het ontgaat de andere patiënten natuurlijk niet. Soms bidden ze zelfs mee, want elk geluid is te horen. In 1984 komt een einde aan die achterhaalde situatie en ziet een volledig nieuwe afdeling het levenslicht.

'Kamer van Altijddurende Bijstand'
Lang wordt er naar een alternatief voor de Engelse benaming gezocht, zelfs via een prijsvraag. 'Kamer van Altijddurende Bijstand' is een van de suggesties. Maar de inzending vangt bot: tot op de dag vandaag is het intensive care.

Lees meer over de ontwikkeling van de medische zorg vanaf 1850.

1965: Ziekenhuisomroep draait verzoekplaatjes

Bandrecorder-bandjes met verzoekplaten, opgenomen door leerlingen van het Canisiuscollege. Zo begint in 1965 de ziekenhuisomroep in het Canisiusziekenhuis. Iedere zondagochtend draaien vrijwilligers zo'n bandje, met één pauze als het bandje wordt omgedraaid. Twee jaar later krijgt de ziekenomroep een echte studio in de kelder. Midden jaren '80 maken 60 mensen 12 programma's per week.

1971: De was de deur uit

De naaikamer houdt de hele Annastraat-periode stand, maar de was gaat in 1971 de deur uit. Truus Lamers (foto 1) die vanaf 1939 in de wasserij werkt, moet het kletsnatte goed in de centrifuge doen en daarna in de klopbak. Dan moet het nog door de mangel en gestreken. Zwaar werk dat haar twee keer een dubbele hernia bezorgte. Er is berekend dat ze in al haar dienstjaren 7200 km verband rolde in de wasserij.

1974: Canisius en Wilhelmina fuseren zonder ontslagen

Het protestantse Wilhelminaziekenhuis heeft net als het Canisiusziekenhuis nieuwbouwplannen. Maar Den Haag ziet liever een fusie tussen beide ziekenhuizen en belooft dat het snel zou meewerken aan nieuwbouw als deze fusie tot stand komt.

Interconfessioneel: voor verschillende geloofsovertuigingen
In 1974 zijn de fusie en de Stichting Nijmeegs Interconfessioneel Ziekenhuis Canisius-Wilhelmina een feit. Er vallen geen ontslagen. De medewerkers van het Wilhelminaziekenhuis trekken 3 jaar later in bij hun nieuwe collega's op de St. Annastraat, waarna het gebouw aan de Dr. Claas Noorduynstraat definitief wordt verlaten en plaatsmaakt voor Verpleeghuis Margriet.

1991: Het nieuwste van het nieuwste, een MRI

De ontwikkelingen op het gebied van straling zijn opzienbarend. Eind 1991 komt het nieuwste van het nieuwste: een vrachtauto met magnetic resonance imaging apparatuur, kortweg MRI. Nu kunnen artsen het inwendige van de mens bekijken zonder schadelijke röntgenstralen.

Lees meer over de ontwikkeling van de medische zorg vanaf 1850.

1992: Verhuizen naar de Weg door Jonkerbos

De stemming zit er goed in en het weer werkt lekker mee: harde wind en regen. Vanaf 4 uur 's ochtends op 16 april zijn motoragenten, chauffeurs en CWZ'ers bezig om 179 patiënten (foto 1) veilig, droog - wat niet altijd lukt - en zonder al te veel schokken naar het spiksplinternieuwe ziekenhuis (foto 2) aan de Weg door Jonkerbos te vervoeren. De patiënten nemen het voor lief onder het motto 'we zijn een dagje uit'. Het is op de kop af 2478 dagen na de officiële toestemming voor de nieuwbouw.

1995: 20.000 eendjes in de Waal

Op 3 juni lost de brandweer 20.000 gesponsorde milieuvriendelijke plastic eendjes in de Waal, waar zij de strijd tegen elkaar aanbinden. Met het evenement weet CWZ de grootste Duck Race ooit in Nederland te organiseren. Deze brengt 150.000 gulden op voor patiëntvriendelijke voorzieningen zoals speelmateriaal, videorecorders, optredens en shirtjes voor CWZ-baby. 

Maerten Verstegen, geneesheer-directeur van het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis van 1980 tot 1999, is de organisator van de Duckrace. Verstegen speelde een cruciale rol in de nieuwbouw van het ziekenhuis en de fondsenwerving voor extra voorzieningen. 

21e eeuw

2007: Kantoorafdelingen verhuizen naar ander pand

In 2007 maken de kantoorafdelingen in CWZ plaats voor patiëntenzorg. Zij verhuizen naar voormalig vergadercentrum Jonkerbosch, dat achter het ziekenhuis ligt. 

2008: Sprong over de Waal

‘Gefeliciteerd met deze belangrijke voorziening, die winst betekent voor iedereen. Hopelijk bewijzen de komende jaren dat CWZ en Waalsprong echt bij elkaar horen.’ Aldus Thom de Graaf, de toenmalige burgemeester van Nijmegen. Hij opent op 12 december de nieuwe buitenpoli in Nijmegen Noord (foto 1).

Deze verhuist een aantal jaar later naar een nieuw gebouw (foto 2) op hetzelfde terrein en heet nu Wijkkliniek CWZ Waalsprong.

2008: Robot voor kijkbuischirurgie

Uroloog Jean Paul van Basten (foto 1) haalt in 2008 de eerste operatierobot binnen, waarmee de meest geavanceerde kijkbuischirurgie mogelijk wordt. ‘Als leek denk je misschien aan een piepende blikken pop, die z’n eigen gang gaat. Maar in werkelijkheid is het een apparaat dat niets zelfstandig kan doen. De robot biedt de patiënt alle voordelen van de kijkbuistechniek, met een grotere kans op herstel zonder operatieschade.

Da Vinci
De Da Vinci operatierobot wordt anno 2025 ingezet in de topklinische expertisecentra voor prostaatkanker en darmkanker.

2012: Naar de patient in Druten toe

Met een forse injectienaald in een confettiballon opent burgemeester Luciën van Riswijk (foto 1) CWZ Druten (foto 2) op 27 juni 2012. ‘Het is een goede zaak dat CWZ ziekenhuiszorg naar een gemeente als de onze wil brengen, naar de mensen toe. Juist in deze tijden waarin allerlei voorzieningen naar de grote steden verdwijnen.'

De buitenpoli verhuist een paar jaar later naar een blok verderop (foto 3) en heet nu Wijkkliniek CWZ Druten.

2017: Eindelijk alle specialismen op één terrein

In juli verruilt dermatologie de oude villa aan de St. Annastraat voor de prachtige nieuwe polikliniek Jonkerbosch achter het ziekenhuis. Ook plastische chirurgie neemt hier haar intrek, na jarenlang huren in het Sanadome. De sportartsen volgen een paar jaar later, nadat ook zij jarenlang gehuisvest waren in het Sanadome. CWZ. Zo zitten voor het eerst alle specialismen bij elkaar op één terrein.

2018: EPD en digitaal patiëntportaal

Dit jaar stapt CWZ over op het elektronisch patiëntendossier HiX. Alle informatie over de patiënt komt in dit EPD te staan en is beschikbaar voor zorgverleners. Na de ingebruikname van het EPD wordt ook het patiëntportaal in stappen in gebruik genomen. Via dit persoonlijke portaal met de naam MijnCWZ kunnen patiënten voortaan hun eigen medische gegevens inzien.

Steeds meer mogelijk in MijnCWZ
Een jaar na de komst van het patiëntportaal maakt 1 op de 5 patiënten er gebruik van. In de jaren erna zal het aantal gebruikers snel toenemen naar 97% in 2024. MijnCWZ biedt gaandeweg steeds meer mogelijkheden, zoals zelf een afspraak inplannen, vragenlijsten invullen, patiëntenfolders inzien, online inchecken voor je afspraak, herhaalmedicatie bijbestellen enzovoort.

2020: Coronapandemie

In maart 2020 komt corona. Met de komst van het onbekende en gevaarlijke COVID-19 virus en de chaos die daarmee gepaard gaat, probeert CWZ net als alle andere ziekenhuizen inproviserend zijn weg te vinden. Vooral de eerste periode brengt veel narigheid. Overvolle IC-bedden en coronapatiënten op andere verpleegafdelingen die zeer beperkt bezoek mogen ontvangen. Veel overlijdens van besmette patiënten. Veel besmettingen onder medewerkers, soms met long-COVID als gevolg. Poliklieken en behandelafdelingen die afschalen. Consulten die worden uitgesteld of telefonisch moeten. Het is een tijd van narigheid en saamhorigheid. Van afstand en nabijheid. Van redderen en overleven. Van schaarste aan materialen tot een overvloed aan creativiteit. Van kwetsbaarheid en kracht.

Hoe wendbaar zijn we!
Een tijd die ons leert hoe wendbaar we zijn en grensverleggend bovendien. Artsen die zelf geen spreekuur meer hebben, springen bij op corona-verpleegafdelingen. Verpleegkundigen brengen met blogs en video’s indrukwekkende verhalen van de coronazorg naar buiten. Als ziekenhuis blijken we ontzettend creatief om toch zo goed mogelijk zorg te blijven bieden. Een mooie innovatie uit die eerste coronamaanden is een thuisapp, die iedereen kan gebruiken voor monitoring en advies bij coronagerelateerde klachten. Het is de eerste van de vele thuisapps die de jaren erna ontwikkeld worden. CWZ zet zich daarmee landelijk op de kaart als voorloper in de digitale zorg.

2022: Hybride OK opent

In augustus 2022 opent CWZ de deuren van een hypermoderne hybride OK. Hierin komen een conventionele operatiekamer en een geavanceerde röntgenkamer samen in één ruimte. Deze combinatie heeft veel voordelen voor patiënten en de chirurgen. De spil van de OK is een geavanceerd röntgenapparaat, dat zowel kan doorlichten (bewegend beeld tonen) als een 3D-reconstructie maken. Dankzij deze beeldvorming kunnen vaatchirurgen, urologen en traumatologen operaties minimaal invasief uitvoeren met direct zicht. Dit verkleint de kans op complicaties. Patiënten kunnen eerder naar huis en er zijn minder vaak heroperaties nodig. Groot voordeel is ook dat de nieuwe apparatuur patiënten aan minder straling bloot stelt.

Topklinisch: innoveren, opleiden en wetenschap
De nieuwe operatiekamer past bij de topklinische zorg die CWZ biedt. In een topklinisch ziekenhuis is de focus gericht op voortdurend innoveren, opleiden en wetenschappelijk onderzoek. Dat komt allemaal samen bij de ingrepen die op de hybride OK gebeuren en maakt het tot een uitdagende werkplek voor artsen (in opleiding). Na de komst van de robot-operatiekamer een paar jaar eerder zet CWZ met de hybride OK weer een belangrijke stap naar het ziekenhuis van de toekomst.

2023: Opnieuw erkenning voor topklinische expertisecentra

Als topklinisch ziekenhuis heeft CWZ al jaren een aantal belangrijke expertisecentra die hooggespecialiseerde zorg bieden, die slechts een beperkt aantal ziekenhuizen mag leveren vanwege de daarvoor benodigde ervaring of beschikbare technische middelen. Voor deze zorg komen patiënten uit het hele land naar Nijmegen.

Eind 2023 worden 5 expertisecentra van CWZ door de Vereniging Samenwerkende Topklinische Ziekenhuizen (STZ) opnieuw erkend. Een maand later krijgt orthopedie het mooie nieuws dat voortaan ook het expertisecentrum heup het predicaat TEC (topklinisch expertiscecentrum) krijgt. Een blijk van waardering voor de unieke deskundigheid op het gebied van prostaatkanker, kinderdiabetes, hoofd- en aangezichtspijn, patellofemorale kniechirurgie, heupzorg en mycologie (schimmels). CWZ krijgt óók weer een erkenning voor een expertisecentrum zeldzame aandoeningen (ECZA): maligne hyperthermie. Deze expertises zijn voornamelijk bij de academische centra belegd, dus extra bijzonder. 

In 2025 is ook het darmkankercentrum erkend als topklinisch.

2024: Patiënten gaan zelf zorghandelingen uitvoeren

CWZ opent op 15 mei de nieuwe afdeling zelfzorg thuis. Hier leren deskundige zorgprofessionals patiënten en hun naasten om eenvoudige zorghandelingen zelf te doen. Zoals steunkousen aantrekken, onderhuidse injecties geven of omgaan met het portaal MijnCWZ of zorgapps op de telefoon. Dit geeft mensen meer zelfstandigheid en eigen regie. En het vermindert de druk op de zorgmedewerkers. 

Zorg en welzijn anders inrichten met oog op toekomst
Zelfzorg thuis is een van de vele initiatieven van CWZ en partners in de regio om samen zorg en welzijn anders te gaan inrichten. Zo is ook afgesproken in het integraal zorgakkoord (IZA) van de overheid. Deze zorgtransformatie is nodig omdat er in de toekomst meer vraag naar zorg zal zijn dan we kunnen bieden als we op deze wijze doorgaan. Samen gaan we op zoek naar andere en nieuwe oplossingen.

2025: CWZ bestaat 175 jaar

2025 is een heel bijzonder jaar, want we bestaan maar liefst 175 jaar. Gedurende het hele jubileumjaar zullen we aandacht geven aan ons rijke verleden. Ga naar onze jubileumpagina.

Koppijler terug bij CWZ
Het jubileum was een mooie gelegenheid om in 2025 het historische kopstuk van een hekpijler uit 1866 terug te brengen naar het ziekenhuis.

Toekomst: we blijven vernieuwen!

Het hoofdgebouw heeft inmiddels al heel wat verbouwingen achter de rug, zowel aan de voorzijde als binnen. Met een vernieuwde intensive care, moderne verpleegafdelingen (foto 1) en poliklinieken én een hybride operatiekamer gaat CWZ met zijn tijd mee. Er komen nog meer verbouwingen aan.

CWZ blijft ook in de toekomst vernieuwen. We zullen ons altijd blijven inzetten voor de beste patiëntenzorg (afbeelding 2 AI).

Bronnen

  • Weldoen zij ons doel, Ben Siebenheller
  • Vaarwel, vaarwel lief ziekenhuis, Brigitte Weusten
  • Website www.cwz.nl
  • Website www.noviomagus.nl

Disclaimer gebruik historische foto's

Wij streven ernaar om zorgvuldig om te gaan met het gebruik van historisch beeldmateriaal op deze website. Hiervoor vragen we altijd toestemming aan de betrokkene. Sommige foto's zijn echter afkomstig uit archieven of openbare bronnen, waarvoor wij niet in alle gevallen toestemming hebben kunnen achterhalen. Mocht u rechthebbende zijn van een afbeelding en bezwaar hebben tegen het gebruik ervan, neem dan alstublieft contact met ons op. Wij zullen de betreffende foto dan zo snel mogelijk verwijderen of voorzien van de juiste bronvermelding.