Hoe biedt CWZ passende zorg aan de groeiende groep ouderen?

3,8 miljoen 65-plussers

Nederland telt op dit moment ongeveer 3,8 miljoen 65-plussers. Dat is een vijfde van de bevolking. Hun aantal stijgt naar bijna 4,8 miljoen in 2046. Het betekent toenemende druk op de zorg én bovendien complexere vragen.

Geriater Rachel Bogers: ‘Alleen kijken naar het probleem met het hart of de heup is onvoldoende. Ouderen hebben een bredere blik nodig. Want vaak hebben ze meerdere gezondheidsproblemen tegelijk en gebruiken ze ook verschillende medicijnen. Daarnaast spelen geheugenproblemen, zorgen over zelfstandig wonen of praktische beperkingen vaak een rol. Wij kijken vanuit de geriatrie bij deze patiënten breed naar hun gezondheid en de invloed op het functioneren. Lichamelijk, cognitief, psychisch en sociaal. Ons doel is: zorg bieden die past bij de situatie, wensen en doelen van de oudere patiënt. Bij deze patiëntengroep is het extra belangrijk dat verschillende specialismen goed samenwerken, zowel binnen CWZ als met huisartsen, thuiszorgorganisaties en verpleeghuizen.’

Ook een fitte groep

Bij CWZ geriatrie werken 6 klinisch geriaters, 3 verpleegkundig specialisten, 1 basisarts, verpleegkundig consulenten klinische geriatrie en doktersassistenten. Volgens Rachel Bogers wordt haar afdeling vooral gezien als een specialisme voor ouderen met een kwetsbare gezondheid, maar dat beeld klopt niet helemaal. ‘De groep fittere tachtigers groeit flink. Geriatrie is voor hen ook vaak nuttig om met meer zekerheid in beeld te krijgen hoe gezond iemand is. Daarna kijken we samen wat nodig is om wensen en doelen te bereiken. Dat wordt erg gewaardeerd.’

Ouderen in CWZ

Jaarlijks bezoeken ongeveer 900 nieuwe patiënten de polikliniek geriatrie. Maar de groep ouderen op verpleegafdelingen is nog veel groter. Verpleegkundig consulent geriatrie Henria Vermeulen ‘Ons consultatieteam denkt met de verpleegafdeling mee als dat nodig is. Stel: een patiënt is in de war en dreigt te vallen. Wij kunnen dan helpen om de oorzaken hiervan in kaart te brengen. En advies geven om negatieve gevolgen zoals vallen en functieverlies te voorkomen. ’ Een belangrijk aandachtspunt is het voorkomen van achteruitgang tijdens een ziekenhuisopname. Dat betekent aandacht voor bewegen, voeding, medicatie en geheugenproblemen. Ook denkt geriatrie mee met de voorwaarden om veilig naar huis te kunnen.

Screening in zorgpad

Geriatrie maakt deel uit van steeds meer zorgpaden. Zo’n zorgpad beschrijft welke stappen een patiënt doorloopt in CWZ. Verpleegkundig specialist Joyce Albers:  ‘Eén stap is het screenen van ouderen. Dat gebeurt in CWZ al bij patiënten met darmkanker, borstkanker en bloedziekten. Wij gaan bij een mogelijk kwetsbare gezondheid in gesprek met deze patiënten om hun conditie te beoordelen en hun situatie en wensen te bespreken. Daarnaast geven we advies in het multidisciplinair overleg, waar patiënten worden besproken door alle betrokken specialisten samen.’

Pre-behandelpoli

Ook buiten de grote zorgpaden screenen steeds meer afdelingen ouderen voordat zij een behandeling krijgen. Wie als ‘mogelijk kwetsbaar’ wordt gezien, krijgt een verwijzing naar de pre-behandelpoli van geriatrie. Joyce Albers: ‘Hier bekijken we hoe iemand ervoor staat. En welke ondersteuning er nodig is om zo goed mogelijk voorbereid een behandeling in te gaan’. Geriatrie heeft voor deze poli een extra verpleegkundig specialist opgeleid en een tweede collega volgt nu deze opleiding.

GEM-team op spoedeisende hulp

Op de spoedeisende hulp is vorig jaar een speciaal GEM-team /nieuws/gem-team-geeft-passende-zorg-aan-kwetsbare-ouderen-op-spoedeisende-hulp/aan de slag gegaan voor patiënten van 70 jaar en ouder met een mogelijk kwetsbare gezondheid. Dit team van verschillende specialismen onderzoekt tegelijk het medische probleem, medicatiegebruik en de fysieke, psychische en sociale situatie van de patiënt. Verpleegkundig specialist geriatrie Marèse Janssen: ‘Zo krijgen we snel een totaalbeeld van de patiënt en kunnen we goed bepalen of een ziekenhuisopname echt nodig is. Soms is behandeling of herstel thuis, met de juiste ondersteuning, een betere oplossing. Het GEM-team leidt tot passender zorg. De samenwerking tussen ziekenhuis, huisarts, thuiszorg en langdurige zorg verbetert. De aandacht verschuift van alleen de ziekte behandelen naar het behoud van functioneren en kwaliteit van leven. Uiteindelijk zal dit leiden tot minder crisisopnames.’

Iedereen meer vaardig maken

Geriatrie wil alle zorgverleners in CWZ meer vaardig maken in het herkennen en behandelen van geriatrische problematiek. Scholing is daarbij een belangrijk middel. Henria Vermeulen: ‘Goed opgeleide verpleegkundige aandachtsvelders geriatrie zijn in ons ziekenhuis cruciaal. Zij waarborgen de kwaliteit en veiligheid voor ouderen. Op verschillende afdelingen van CWZ zijn deze aandachtsvelders werkzaam. Ons team schoolt hen.’ Om oudere mensen actief en waardig te betrekken bij ziekenhuisdiagnostiek en behandelkeuzes moeten we onze communicatie aanpassen, zegt Rachel Bogers. ‘Ook bij geheugenproblemen behoudt de patiënt het recht op eigen regie en inspraak over het eigen lichaam en de behandeling.’

Op tijd in gesprek

‘Het is belangrijk dat zorgverleners op tijd en steeds opnieuw bespreken welke zorg iemand wil krijgen, nu én in de toekomst, benadrukt Rachel Bogers. ‘Als we de persoonlijke wensen, grenzen en doelen kennen, kunnen we passende zorg bieden. Zorg die ouderen helpt om zolang mogelijk zelfstandig te blijven met een goede kwaliteit van leven. CWZ zet de komende jaren dan ook sterk in op deze proactieve zorgplanning.’

Foto bovenaan: van links naar rechts Henria Vermeulen, Rachel Bogers en Joyce Albers. Marèse Janssen ontbreekt.

Overige foto's: oudere patiënt op spoedeisende hulp