Zelfzorg thuis is goede kanshebber voor de Impactmakerprijs.

Ruim een jaar geleden startte de nieuwe afdeling zelfzorg thuis. Inmiddels zijn meer dan 1000 patiënten geschoold en heeft de afdeling trainingen voor 16 verpleegkundige handelingen en voor een aantal digitale vaardigheden ontwikkeld. Reden voor de jury van de Impactmakersprijs om zelfzorg thuis te nomineren.

Patiënten die zélf eenvoudige zorghandelingen kunnen verrichten zijn zelfstandiger, hebben meer vrijheid en meer regie op hun leven. Bij zelfzorg thuis leren patiënten en hun naasten deze handelingen en ook hoe ze moeten omgaan met digitale ondersteuningsmiddelen, zoals zorgapps, digitale informatie en het online patiëntenportaal. ‘We zien dat het werkt’, zegt afdelingshoofd Bas Donderwinkel. ‘Onderzoek van studenten aan de HAN laat zien dat deze patiënten vaardiger zijn in het uitvoeren van de handelingen, ze vertrouwen hebben dat ze zich goed kunnen redden en minder afhankelijk zijn van thuiszorg of mantelzorgers. De patiënten uit het onderzoek vinden de sfeer prettig, de uitleg helder en er is veel ruimte voor het stellen van vragen.’

1000 trainingen in een jaar

Deze zomer werd de 1000-ste training gegeven. ‘We trainen inmiddels in 16 verpleegkundige handelingen. Van injecteren in een spier of onder de huid, handelingen rond een katheter en PICC-lijn, medicatie toedienen op allerlei manieren, wondverzorging, noem maar op. We ontwikkelen continu nieuwe trainingen’, zeggen de vaardigheidsinstructeurs.

Winst

Inmiddels blijkt ook dat de inzet van zelfzorg thuis bijdraagt aan het ontlasten van de zorg. Mensen kunnen eerder naar huis, zodat hun bed weer vrijkomt voor een andere patiënt. Thuis doen ze minder vaak een beroep op wijkverpleging. ‘Neem de handeling waarbij de patiënt wordt aangesloten op een antibiotica-infuus’, vertelt Bas. ‘We zien nu al dat in ruim de helft van de gevallen de patiënt of mantelzorger de handeling zelfstandig uitvoert. Voor de komst van zelfzorg thuis werd er altijd volledige thuiszorg aangevraagd: de wijkverpleegkundige kwam hiervoor gemiddeld twee weken lang gedurende een uur per dag bij deze patiënten. Deze tijd wordt nu bespaard. Hierdoor is de wijkverpleegkundige beschikbaar voor andere patiënten die deze mogelijkheid niet hebben.’

Ook in CWZ geeft dit ruimte. Scholing en instructie voor patiënten wordt centraal georganiseerd en gegeven door verpleegkundig vaardigheidsinstructeurs. Verpleegkundigen die eerder zelf patiënten instrueerden, kunnen de vrijgekomen tijd nu besteden aan gespecialiseerde patiëntenzorg op hun afdeling.

Stem voor de impactmakerprijs!

Zelfzorg thuis is erg vereerd met de nominatie voor de Impactmakerprijs, voor de meest inspirerende en impactvolle beweging binnen zorg en welzijn. De genomineerde hebben een initiatief van een ander succesvol verder gebracht. Het idee van zelfzorg thuis is geïnspireerd op de Academie voor patiënt en mantelzorger van het UMC Maastricht. Zelfzorg thuis is genomineerd in de categorie Verbinden van formele en informele zorg. ‘De prijs zou een fantastische erkenning zijn voor deze bijdrage aan de veranderende zorg. Maar door de prijs te winnen, hopen we vooral anderen te stimuleren om ook patiënten te leren zelfstandiger te zijn in de zorg’, zeggen de vaardigheidsinstructeurs.  Stemmen kan nog tot 7 oktober.

Regionaal uitrollen

Voor zelfzorg thuis is een nieuwe fase aangebroken: uitrollen van zelfzorg thuis in de regio Nijmegen. Samen met partners in de regio gaan we het mogelijk maken dat straks ook huisartsen of wijkverpleging gebruik kunnen maken van zelfzorg thuis. Ook zullen er meer trainingslocaties komen in de regio. Dit past in het beeld dat patiënten vanuit een lokaal netwerk om hen heen zorg krijgen. Informele zorg (zelfzorg, mantelzorg en vrijwillige zorg) en zorg in de eerste lijn zal daarin een steeds grotere rol spelen, terwijl de fysieke bezoeken aan het ziekenhuis gaan afnemen.

Instructiemethode zelfzorg thuis

De vijf verpleegkundig vaardigheidsinstructeurs hebben geïnvesteerd in didactische vaardigheden die nodig zijn om patiënten te scholen. Zij gebruiken allemaal de EDI-methode (Expliciete Directe Instructie) als zij patiënten trainen:

• Voordoen: de vaardigheidsinstructeur laat de handeling zien.
• Samen doen: de patiënt oefent onder begeleiding.
• Laten doen: de patiënt voert de handeling grotendeels zelfstandig uit.
• Zelf doen: de patiënt werkt zelfstandig, terwijl de instructeur alleen observeert.

Alle trainingen zijn gemaakt in gemakkelijke taal, ondersteund met digitale animatievideo’s (afkomstig uit Indiveo) en illustraties. Ondersteunend lesmateriaal dat de afdeling zelf heeft ontwikkeld, helpt de patiënt thuis verder. Voor vragen over de instructies is Zelfzorg Thuis 24/7 bereikbaar.