Hartfalen

Hartfalen beperkt mensen in hun dagelijks leven. Het uithoudingsvermogen bij inspanning is beperkt. Mensen met hartfalen zijn snel moe, ondernemen is het risico op ontsporing groot. Iemand met ernstig hartfalen wordt hierdoor gemiddeld 3 keer per jaar in het ziekenhuis opgenomen. Vaak gebeurt zo’n opname met spoed, omdat iemand benauwd en angstig is. Meestal herstelt de situatie en kan de patiënt weer naar huis. Maar de kans dat de situatie weer zal verslechteren en weer een opname volgt, is groot. Hoe doorbreek je die cirkel?

Begeleiding kan ook thuis

Een bepaalde groep patiënten kan hartfalenzorg in de thuissituatie krijgen. Doordat thuis controles plaatsvinden, vermindert het aantal ziekenhuisbezoeken. Zodra de patiënt, zijn omgeving en de zorgverleners in de buurt beter met de ziekte kunnen omgaan, weten mensen met hartfalen beter wat ze kunnen doen als de ziekte instabiel wordt. Dat voorkomt vaak een opname in het ziekenhuis en geeft rust.

Begeleiding thuis mogelijk maken

Begeleiding thuis betekent dat een netwerk van zorgverleners en mensen in de omgeving gezamenlijk de zorg op zich neemt en afstemt. Belangrijk is dat de zorgverleners onderling goede afspraken maken en degenen die dit nodig hebben scholen. Of om ondersteuning met technische middelen in te zetten. De hartfalenverpleegkundige van CWZ coördineert dit en blijft op de achtergrond beschikbaar als deskundige.

Eigen regie voor de patiënt
Mensen met hartfalen krijgen advies over voeding, drinken en bewegen. Ook leren ze om verandering in de conditie snel te signaleren en hierop te reageren. Als ze vocht vasthouden, de plasmedicatie aanpassen bijvoorbeeld. Kan iemand goed omgaan met zijn ziekte, dan weet hij wat te doen als het even slechter gaat. Dat geeft zekerheid en rust en voorkomt vaak een ziekenhuisopname.

Medisch technische voorzieningen
Soms is plasmedicatie via een infuus (intraveneus) nodig. Ook dan kan iemand meestal thuis blijven en hoeft hij niet opgenomen te worden in het ziekenhuis. Dankzij goede afstemming met thuiszorg en hartfalenverpleegkundige van CWZ wordt een infuus aangelegd met een pomp dat de patiënt in een tasje bij zich draagt. De patiënt blijft dan onder controle van de cardioloog van CWZ.

Uitbreiding

De zorg voor mensen met hartfalen is straks ook mogelijk in het herstelhotel. Technische voorzieningen die zijn ontwikkeld in andere transmurale zorgsituaties, kunnen we ook inzetten bij hartfalen. Bijvoorbeeld telemonitoring. Met een iPad kan de transmurale hartfalenverpleegkundige een beeldverbinding leggen met de poli hartfalen van CWZ. Zo kan de verpleegkundig specialist in CWZ meer doen dan tijdens een telefoongesprek. Bijvoorbeeld oedeem in de benen of de dikte van de halsslagader mee beoordelen of direct face-to-face contact hebben met de patiënt.

'Als je doodmoe bent, wil je je energie liever niet besteden aan een ziekenhuisrit'

ZZG-verpleegkundige Corine Klabbers (achter) bereidt de medicatie voor van hartfalenpatiënt mevrouw Rutten | CWZ Nijmegen

Voor hartfalenpatiënt mevrouw Rutten zijn de dagelijkse thuiscontroles een uitkomst. In CWZine vertelt ze over haar ervaringen.

Rol van de zorgpartners

Rol van de huisarts
Is de situatie van iemand met hartfalen stabiel, dan kan de huisarts de zorg overnemen van de cardioloog. Uiteraard in overleg met de cardioloog. De huisarts heeft nauw contact met de wijkverpleegkundige van de thuiszorg die regelmatig bij de patiënt komt.

Rol van thuiszorg
Deze wijkverpleegkundige is geschoold tot transmurale hartfalenverpleegkundigen door CWZ. Zij krijgen een tweedaagse training met een stage bij de Hartfalenpoli van CWZ. Ze komen regelmatig bij de patiënt thuis, doen de controles en geven tips en advies. Omdat mensen met hartfalen vaak ook al een andere vorm van thuiszorg hebben, zoals huishoudelijke hulp of hulp bij ADL, stemt de transmurale hartfalenverpleegkundige ook af met deze collega’s. Zo komt er bijna dagelijks iemand thuis bij mensen met ernstiger hartfalen.

Palliatieve zorg
Bereikt iemand met hartfalen de laatste levensfase, dan is er goede palliatieve zorg voorhanden. Zo weten alle betrokkenen ook nu wat zij kunnen doen en kan iemand rustig thuis sterven. 

Rol van CWZ
Zowel de patiënt, zijn naasten, de transmurale hartfalenverpleegkundige als de huisarts kunnen altijd contact opnemen met de poli Hartfalen van CWZ. Met vragen over medicatie, verandering van symptomen of aanvullende (palliatieve) zorg.

In het kort: hartfalen

Waarom? Patiënten met hartfalen krijgen in hun thuissituatie volledig geïntegreerde en betrouwbare zorg, zodat ze niet opnieuw in het ziekenhuis hoeven worden opgenomen. 

Hoe? Patiënten met hartfalen (meestal NYHA, categorie 3-4) vallen weer zoveel mogelijk onder eindverantwoording van hun huisarts. Het CWZ hartfalenteam biedt waar nodig consultmogelijkheden. Speciaal opgeleide thuiszorgverpleegkundigen begeleiden deze patiënten. Ook ontvangen deze patiënten indien nodig intraveneuze medicatie via PICC lijn. 

Wie? CWZ cardiologie / hartfalenpoli, Transferpunt, Leerhuis, huisartsen, ZZG, buurtzorg, Interzorg, Pantein, STMR, STMG

Status? geïmplementeerd, gemiddeld 40-50 nieuwe patiënten per jaar, tot nu in totaal 180 patiënten