Behandelcentrum ALK (Aanhoudende Lichamelijke Klachten)

Afdelingsinformatie

Inleiding

Deze pagina geeft u informatie over het Behandelcentrum ALK (Aanhoudende Lichamelijke Klachten).

Voor wie?

Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK) zijn klachten die lang aanhouden en grote invloed hebben op uw dagelijks leven. Hierin spelen biologische, sociale en psychologische factoren een rol. Het maakt hierin niet uit of de klachten medisch verklaard kunnen worden of niet. Als de medische oorzaak niet gevonden is ook dan bestaan de klachten echt en moeten ze serieus genomen worden, en kunt u ermee aan de slag

Ons uitgangspunt is dat door spanning en stress de lichamelijke klachten vaak erger worden. Opgekropte emoties zoals boosheid, irritatie, woede, teleurstelling, onvrede, angst en onmacht veroorzaken stress in uw lichaam. Soms horen die emoties bij nare ervaringen die we in ons leven hebben meegemaakt. Bijvoorbeeld verwaarlozing in de jeugd, gepest op school, seksueel misbruik of een ernstig ongeluk. Als we ze lang onderdrukken voelen we die emoties niet eens meer, maar we raken wel gespannen en krijgen (pijn)klachten. Vaak zijn we geneigd om ondanks de pijn en de vermoeidheid door te gaan en onszelf weg te cijferen. Ons lichaam kan dan reageren met nog meer pijn en vermoeidheid. Soms kan zelfs een deel van het lichaam uitvallen. Zo geeft ons lichaam ons een nood signaal, een grens, dat het niet langer zo door kan gaan. Diagnoses die bij dit soort klachten gesteld worden zijn somatisch-symptoom stoornis, conversie stoornis/ functioneel neurologische stoornis met stemmingsstoornissen, angststoornis en depressie.

Doel van de behandeling

Het doel van de behandeling is het doorbreken van de hardnekkige gedrags- en relatiepatronen die ervoor zorgen dat de klachten aanhouden. In het therapieprogramma onderzoeken we met u in welke onbewust zich herhalende relatiepatronen u steeds weer terechtkomt. We focussen ons daarbij op waarom het nodig was in uw leven om dit zo te doen met aandacht voor lichaamstaal en het weer leren luisteren naar alles wat er in u omgaat. Met andere woorden: doel van de behandeling is het mentaliseren te versterken. Het is een intensieve behandeling die het een en ander van u en uw omgeving zal vragen.

De behandeling

Instapgroep

Als u bent doorverwezen voor onze dagbehandeling kunt u deelnemen aan de ‘instapgroep’. Daar maakt u kennis met onze werkwijze en ervaart u hoe het is om stil te staan bij wat er in uzelf en de ander omgaat. U gaat woorden leren geven om uw eigen problemen beter te gaan. Soms blijkt uit deelname aan deze groep dat een andere behandelvorm beter bij uw problemen aansluit. Daarover gaan we dan met u in gesprek. U vult ook een aantal vragenlijsten in.

Dagbehandeling

De dagbehandeling bestaat uit 2 dagen per week van ongeveer 6 uur gedurende 3 of 6 maanden. U start met 3-4 andere nieuwe deelnemers in een bestaande groep. De andere deelnemers in die groep hebben de eerste drie maanden van hun behandeling al doorlopen. Het programma is opgebouwd uit een aantal elkaar overlappende en versterkende onderdelen. Die zijn erop gericht om vermijding van moeilijke gevoelens te stoppen en meer naar uw lichaam te gaan luisteren. Door meer adequaat met uw gevoelens en emoties om te gaan, zult u beter met uw lichaamssignalen omgaan. En door meer met uzelf in contact te zijn, wordt u minder belast.

IPAF (InterPersoonlijke en Affectieve Focus)

In de beginfase van de dagbehandeling maakt elke deelnemer een ‘IPAF. In de IPAF formuleert u een zich herhalend relatiepatroon en een focus van waar u naar toe wilt werken. In de focus formuleert u een zich herhalend relatiepatroon. Een voorbeeld: veel mensen hebben geleerd altijd maar lief en aardig te zijn voor anderen. Van binnen ontwikkelt zich irritatie of boosheid omdat er voor hun eigen verlangens nooit plaats is en ook nooit is geweest. Vervelend genoeg hebben ze het gevoel dat ze met hun eigen boosheid geen kant op kunnen. Ze mogen die niet laten blijken en voelen zich daardoor helemaal klem zitten. Ze slikken de boosheid in wat de stress in het lichaam verhoogt en wat uiteindelijk kan leiden tot lichamelijke klachten, angst en/of somberheid. Hoewel het onderdrukken van boosheid een gevoel van veiligheid kan bieden omdat we daarmee een conflict uit de weg gaan, is de prijs die hiervoor betaald wordt, namelijk de lichamelijke klachten, erg hoog. Binnen de therapie zullen we het verband tussen het zich herhalende relatiepatroon, hoe u naar uzelf en een ander kijkt, in samenhang met en uw klachten in kaart brengen. Met behulp van de verschillende therapieën gaan we samen met u op zoek naar wat u diep van binnen eigenlijk zou willen. Dit wordt uw focus. Tijdens de hele dagbehandeling werkt u uw focus verder uit.

Duur van de behandeling

De behandeling duurt normaal gesproken 6 maanden. Na 3 maanden is er een evaluatiemoment of de behandeling voldoende bij uw vragen aansluit en of het zinvol is om door te gaan. Dit gaat altijd in overleg tussen u en het behandelteam.

Het therapieprogramma

Het therapieprogramma bestaat uit de volgende onderdelen:

Psychotherapie

Alles wat u bezig houdt (hoog zit), kunt u in dit blok bespreken. Dit gebeurt altijd in relatie tot uw IPAF. Hierbij is aandacht voor het herkennen van onbewuste, zich herhalende patronen waar u makkelijk in terechtkomt in relatie tot de ander. We bespreken het verband tussen deze patronen en uw klachten. U wordt uitgedaagd uw vermogen te vergroten om te reflecteren op uw eigen mentale toestand en die van de ander. Dit helpt u om eerder te herkennen wanneer u in uw oude patroon terechtkomt, dit te stoppen en stil te staan bij wat u zelf eigenlijk wilt.

Doelen

In dit blok is aandacht voor de interacties in de therapiegroep en in sociale situaties daarbuiten. Hoe kunt u in deze groep en daarbuiten nieuw gedrag oefenen dat overeenkomt met zoals u de dingen beleeft? U oefent met hoe u in relatie tot anderen in het leven wilt staan, zoals geformuleerd in uw IPAF. U mag voor uzelf elke week een haalbaar doel stellen om nieuw gedrag te oefenen, waarbij u naar uw eigen lichaam luistert.

Bewust bewegen en sport & spel

Onze fysiotherapeuten begeleiden u om te leren voelen wat voor u passende stappen zijn waarbij u leert bewegen binnen uw eigen grenzen. Daarbij is aandacht voor het leren omgaan met uw eigen grenzen. Verder is het belangrijk dat u plezier kunt ervaren in lichamelijke activiteiten op uw eigen niveau.

Psychomotorische Therapie (PMT)

In de lichaamsgerichte therapie is er aandacht voor lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens, emoties en gedachten. Wat gebeurt er met uw lichaam, wat voelt u en waar heeft dat mee te maken? Hoe kunt u daar meer bij stilstaan en wat zou u er verder mee willen? Wat zou u kunnen helpen? Dit kan geoefend worden. Er is ook aandacht voor het ervaren van grenzen of het gemis daarvan.

Beeldende therapie

Tijdens deze therapie kunt u met behulp van allerlei materialen oefenen met het (h)erkennen en toelaten van (moeilijke) gewaarwordingen, gevoelens, emoties en gedachten. Er wordt aandacht besteed aan het vorm geven van emoties door middel van verschillende materialen, waarbij u afwisselend individueel, in tweetallen of met de hele groep een werkstuk maakt. Hierbij gaat niet om een mooi resultaat maar om het gehele proces, waarbij u niets fout kunt doen. Vervolgens benoemt u wat u in het maakproces ervaren hebt.

Mindfulness

Dit is een training in het leren stilstaan bij uzelf bij alles wat u in het hier-en-nu ervaart zonder daarbij iets te veranderen. Het gaat erom stappen te zetten in het leren accepteren van uzelf, inclusief uw klachten en moeilijke emoties. Dit doen we met behulp van aandachtsoefeningen en ondersteunende theorie. U wordt uitgenodigd dagelijks huiswerk te doen, omdat het dan het meeste effect zal opleveren. Mindfulness is een onderdeel in de tweede 3 maanden.

Individuele contacten

Er zijn individuele contacten mogelijk met de klinisch psycholoog, uw psychotherapeut, een de psychiater of de systeemtherapeut. Als het nodig is dan vinden er tijdens de behandeling systeemgesprekken met uw partner en/of gezin plaats en zijn er mogelijkheden tot traumabehandeling.  

Natraject

Als u uw IPAF goed heeft kunnen doorwerken en toe bent om te re-integreren, kan het eendaagse natraject zinvol zijn. Daarbij vragen we van u om minimaal 2 dagdelen (vrijwilligers)werk of een andere vaste activiteit op te pakken. Zo heeft u voldoende ‘materiaal’ om in de therapie in te brengen. Deelname aan dit eendaagse natraject gaat altijd in overleg met het behandelteam voor een periode van 3 maanden. Dat kan eventueel nog met 3 maanden verlengd worden. Deelname aan de eendaagse nazorggroep gaat altijd in overleg met het behandelteam voor een periode van 3 maanden. Dat kan eventueel nog met 3 maanden verlengd worden.

G869Laatst bijgewerkt op 9 februari 2026

Inhoudsopgave