HSMR en kwaliteit van zorg

Uit veel onderzoeken blijkt dat de HSMR nog geen goede maat is om te bepalen of een ziekenhuis goede zorg levert. Dit komt bijvoorbeeld omdat ziekenhuizen op verschillende manieren registreren, dat maakt vergelijken erg lastig. Daarnaast ontbreken nog veel andere meetgegevens die van invloed kunnen zijn op de uitkomst.

Wat is de HSMR
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent voor alle Nederlandse ziekenhuizen de zogenoemde ‘sterftecijfers’. Die cijfers laten zien hoe de verhouding is tussen het aantal mensen dat in een jaar tijd overleed in het ziekenhuis en het aantal sterfgevallen dat je zou kunnen verwachten. Het aantal verwachte sterfgevallen is gebaseerd op factoren als de hoeveelheid bedden in het ziekenhuis, welke patiëntengroepen opgenomen worden en de zwaarte van de zorg waarvoor de patiënten komen. Het sterftecijfer wordt uitgedrukt in een score: de HSMR. De gemiddelde score is vastgesteld op honderd. Hoger dan honderd betekent dat de sterfte hoger is dan je zou mogen verwachten. Lager dan honderd betekent dat de sterfte lager is dan je zou mogen verwachten.

Om te berekenen of een ziekenhuis boven of onder de honderd scoort, gebruikt het CBS een rekenmodel. Het werkelijke aantal mensen dat gedurende een jaar in het betreffende ziekenhuis overleed, wordt in dat rekenmodel gedeeld door de ‘verwachte sterfte’. De uitkomst wordt mede bepaald door toevallige variatie. Daarom wordt er altijd een betrouwbaarheidsinterval gegeven: twee cijfers waartussen de werkelijke uitkomst waarschijnlijk ligt. (zie ook: “Leeswijzer sterftecijfers” van Consumentenbond)

Meetinstrument verbeteren in Santeonverband
Het CWZ maakt onderdeel uit van Santeon, een samenwerkingsverband van zes topklinische ziekenhuizen. De Santeon ziekenhuizen gebruiken de HSMR al sinds 2008 als instrument om waar mogelijk de zorg te vergelijken. Door onderlinge vergelijking zoeken zij naar mogelijke verbeterpunten. Zij spannen zich ook in om het meetinstrument verder te verbeteren. Tegelijk ontwikkelen de Santeonziekenhuizen zogenoemde ‘uitkomstindicatoren’. Die geven informatie over het aantal complicaties, levensverwachting en hoe het na de behandeling gesteld is met de kwaliteit van leven. Wetenschappelijk onderbouwde registratie maakt daarbij duidelijk wat de impact van een behandeling is en maakt objectieve vergelijking tussen ziekenhuizen mogelijk. Santeon presenteerde inmiddels uitkomstindicatoren op het gebied van cardiologie, prostaatkanker en longkanker. Het project heet Zorg voor uitkomst.