Van pioniers naar experts: verpleegkundig specialist in de hoofdpijnzorg

Landelijk gezien zijn we uniek in de manier waarop we deze functie hebben vormgegeven. We faciliteren vervolgconsulten na een bezoek aan de neuroloog en diagnosticeren en behandelen patiënten zelfstandig. Daarbij voeren we specifieke verpleegtechnische handelingen uit, zoals botoxbehandeling bij chronische migraine en corticosteroïden­-injecties bij clusterhoofdpijn. In korte tijd implementeerden we tevens twee zorgpaden: neurostimulatie bij therapieresistente clusterhoofdpijn en digitale laagcomplexe hoofdpijnzorg. Onze rol is divers en uitdagend. 

Patiënten met chronische therapieresistente clusterhoofdpijn kunnen baat hebben bij neuromodulatie. Dit complexe traject vereist multidisciplinaire zorg, waarin de VS als casemanager een centrale rol speelt. Door onze laagdrempelige benaderbaarheid bieden we continuïteit in het behandelproces. Waar voorheen de implantatie van de neurostimulator en systeemcontroles nog in het Radboudumc gebeurde, wordt dit nu vanuit CWZ gefaciliteerd. Hierdoor is de afstemming tussen neurochirurgie en neurologie veel sterker en kunnen we sneller schakelen. Dit zorgpad vermindert fragmentatie van zorg en optimaliseert de begeleiding van patiënten. Wij zijn trots op onze centrale rol, waarbij we de brug vormen tussen het instellen van de neurostimulator en de medicamenteuze behandeling. Onze kracht ligt in het combineren van verpleegkundige en medische zorg voor de patiënt, zonder de holistische blik te verliezen.

Binnen CWZ werken we aan betere hoofdpijnzorg, maar hoe maken we regionaal of landelijk het verschil? Patiënten met een primaire hoofdpijndiagnose behandelt de huisarts volgens de NHG-richtlijnen. Echter door tijdgebrek en beperkte kennis blijft onderdiagnostiek een probleem. Dit kan anders en in onze optiek kan de VS hierin een belangrijke rol spelen. Zo ontwikkelden we een digitaal zorgpad voor patiënten met (verdenking op) migraine, spanningshoofdpijn en medicatieovergebruikshoofdpijn. Huisartsen kunnen patiënten direct naar ons doorverwijzen via Zorgdomein. Als VS stellen we diagnoses, voeren behandelplannen uit en evalueren deze. Hierin hebben we een eigen verantwoordelijkheid binnen de gestelde kaders. 300 patiënten hebben dit zorgpad - met telefonische en videoconsulten, een digitaal hoofdpijndagboek en een detox-app - inmiddels doorlopen of ze zijn nog onder behandeling. Dit zorgpad ontlast huisartsen en neurologen. En nog belangrijker: de patiënt krijgt kwalitatief goede zorg en de aandacht en begeleiding die nodig zijn. Onze wens is om dit in de anderhalvelijnszorg te gaan doen, maar structurele financiering ontbreekt nog.

Om inzicht te krijgen in hoe tevreden patiënten zijn met het nieuwe digitale zorgpad door de VS, hebben we kwalitatief onderzoek uitgevoerd. De eerste resultaten zijn positief: patiënten ervaren minder hoofdpijn, hebben meer energie en functioneren thuis en op het werk beter. Bovendien heeft de afname van klachten een positief effect op hun welzijn. De efficiency van digitale zorg, makkelijke consultplanning en tijdsbesparing noemen ze als pluspunten. Daarnaast waarderen patiënten de expertise en persoonlijke aanpak van de VS.

Blij verrast en trots waren we, toen we in september werden genomineerd voor de Els Borstprijs. Deze prijs reikt de V&VN uit aan een verpleegkundig specialist die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor het beroep van verpleegkundig specialist. Hoe mooi is het dat we hier samen voor genomineerd werden en erkenning kregen van collega’s. Binnen krap twee jaar hebben we de functie van VS binnen een nieuw expertisegebied in Nederland weten neer te zetten en geven we de hoofdpijnzorg een landelijk podium dat het verdient. Deze nominatie motiveert ons om als VS te blijven pionieren en de hoofdpijnzorg in Nederland verder te vernieuwen en verbeteren.

Verpleegkundig specialisten Mieke Heitkamp (links op de foto) en Suzanne Geerts schreven dit artikel voor het verpleegkundige blad Notes for Nursing van CWZ.