Maatwerk nodig bij angst en pijn tijdens darmonderzoek

22 september 2025

Hoe ervaren patiënten een darmonderzoek (coloscopie)? En hoe kunnen we als zorgprofessionals bijdragen aan een zo comfortabel mogelijke ervaring? Verpleegkundig specialist en verpleegkundig endoscopist Anneloes Bakker Tijssen voerde onderzoek uit in het kader van haar opleiding tot verpleegkundig specialist. Dit richtte zich op angst en pijn van patiënten tijdens een coloscopie, uitgevoerd in het kader van het bevolkingsonderzoek darmkanker.

Richtlijn voor sedatie en pijnstilling

Als verpleegkundig specialist en endoscopist is Anneloes verantwoordelijk voor de zorg rond de coloscopie. ‘Een specifieke richtlijn met adviezen over standaarddosering van sedatie en pijnstilling bij een coloscopie is er niet. Ook is er veel verschil in werkwijzen tussen Nederlandse ziekenhuizen. Daarom besloot ik tot dit onderzoek.’ De onderzoeksvraag luidde: is er een relatie tussen de gemeten mate van angst en pijn die patiënten ervoeren voor, tijdens en na de ingreep en de hoeveelheid sedatie en pijnstilling die werd toegediend? Anneloes onderzocht 112 patiënten en keek naar de mate van angst en pijn die zij ervoeren vóór, tijdens en na de ingreep.

Pijn en angst managen

‘Het onderzoek liet zien dat patiënten relatief weinig angst en pijn ervoeren tijdens de ingreep. Verder was er geen significante relatie aan te tonen tussen de hoeveelheid sedatie en de gerapporteerde angst van patiënten. Wel was er een lichte, maar significant positieve relatie tussen de hoeveelheid pijnstilling en de pijnintensiteit één uur na de ingreep. Daarnaast bleek dat patiënten die na de coloscopie meer pijn aangaven, tijdens de procedure meer pijnstilling hadden gekregen.’

Essentieel

De resultaten dragen direct bij aan de dagelijkse praktijk in CWZ. ‘Dit onderzoek laat zien dat een goed afgestemde sedatie en pijnstilling belangrijk zijn’, aldus Anneloes. Maatwerk is essentieel. ‘Iedere patiënt is anders. Sommigen ervaren meer angst of pijn dan anderen, en daar moeten we op inspelen. Door goed te luisteren naar de patiënt en de sedatie en pijnstilling hierop af te stemmen, kunnen we de ervaring verbeteren. Het gaf me veel voldoening om te zien hoe ons onderzoek direct de zorg verbetert.’

Mijn persoonlijke ervaring als onderzoeker

Het onderzoek heeft veel betekend voor Anneloes als professional. ‘Mijn passie voor het vak motiveert me elke dag opnieuw om de kwaliteit van zorg te verbeteren en patiënten de best mogelijke ervaring te bieden. Ik kon door dit onderzoek mijn kennis over evidence-based practice verdiepen en mijn vak vanuit een ander perspectief bekijken. Ontzettend waardevol.’ De samenwerking met collega’s en het gebruik van gestandaardiseerde meetinstrumenten waren volgens haar cruciaal. Ze besluit: ‘Wetenschappelijk onderzoek en verpleegkundige zorg gaan voor mij hand in hand.’

Notes for Nursing

Verpleegkundig specialist en verpleegkundig endoscopist Anneloes Bakker Tijssen schreef dit artikel voor het verpleegkundige blad Notes for Nursing van CWZ.