Hoe samen eten tijdens ontbijt- en lunchbuffet bijdraagt aan herstel

Het initiatief startte vanuit het ERAS protocol (Early Recovery After Surgery) voor darmkankerpatiënten, dat snelle mobilisatie na een operatie stimuleert. ‘We hadden al langere tijd het idee dat het principe “zien eten, doet eten” ook hier van toepassing zou kunnen zijn’, vertelt regieverpleegkundige Yvette Vernooij. ‘We waren benieuwd naar ervaringen van anderen en vroegen ons af wat er in de literatuur te vinden was over de effecten van samen eten. Het door ons uitgevoerde literatuuronderzoek bevestigde onze gedachtegang.’

Twee regieverpleegkundigen en de roomservice sloegen de handen ineen om dit nieuwe concept te introduceren. Yvette: ‘In eerste instantie was er enige terughoudendheid. Het was immers een nieuwe werkwijze en de impact op de dagelijkse taken was onduidelijk.’ Om het idee te testen, werd gestart met een pilot op één gang. Al snel werd duidelijk hoe waardevol het initiatief was, vertelt Yvette. ‘Patiënten genoten van een prettiger eetmoment en de samenwerking tussen zorg en service werd versterkt. De aanvankelijke aarzeling maakte plaats voor enthousiasme, dus hebben we het buffet vervolgens over de hele afdeling uitgerold.’

Zoals bij elke verandering waren er ook uitdagingen. In de beginfase vergaten verpleegkundigen soms door te geven welke patiënten deelnamen aan het ontbijtbuffet. Dit werd snel opgelost door het onderwerp structureel te bespreken tijdens de dagstart. Zo werd iedereen actief betrokken en groeide het initiatief uit tot een succesverhaal van samenwerking en verbeterde patiëntenzorg.

Een ziekenhuisopname kan eenzaam zijn. Het ontbijtbuffet brengt patiënten met vergelijkbare ervaringen samen, wat zorgt voor steun en verbinding. ‘Het is mooi om te zien hoe patiënten elkaar later opzoeken op de kamer. Ze vinden steun bij elkaar. Dat gevoel van verbondenheid maakt echt een verschil’, ziet Yvette. Daarnaast stimuleert het buffet patiënten om in beweging te komen. Dat draagt onder andere bij aan het eerder op gang komen van de stoelgang, wat leidt tot een sneller herstel en het terugvinden van het vertrouwen in het eigen lichaam. Patiënten durven ADL-taken sneller zelfstandig uit te voeren. Hierdoor komt het herstelproces sneller in een opwaartse spiraal.’

De reacties van patiënten in onder andere het complimentenboek zijn overweldigend positief. Inmiddels is het ontbijt- en lunchbuffet volledig geïmplementeerd op C40 en is het overgenomen door B20. ‘Het team is er trots op,’ zegt Yvette. ‘Hoewel er nog geen onderzoek naar is gedaan, zien wij dat patiënten sneller herstellen en daardoor eerder naar huis gaan. Daar doen we het voor. Deze eenvoudige verandering blijkt een krachtige innovatie, die patiënten niet alleen voedt, maar ook verbindt, en versterkt’.

Regieverpleegkundige Yvette Vernooij schreef dit artikel voor het verpleegkundige blad Notes for Nursing van CWZ. Op de foto Quincy van den Brink met patiënten.