Belangrijke rol voor schimmelexpertisecentrum CWZ bij promotie over Sporothrix brasiliensis

12 juni 2025

De schimmel Sporothrix brasiliensis die onder de ‘endemische schimmels’ valt, is een van de aandachtsgebieden van het expertisecentrum voor schimmelinfecties van Radboudumc-CWZ. Endemisch betekent dat de schimmel continu aanwezig is in een populatie of gebied. Voor een groot gedeelte van de Benelux verzorgt CWZ de diagnostiek, advisering en research voor deze groep schimmels. Carolina Melchior do Prado, een van de promovendi van arts-microbioloog Eelco Meijer, hoofd expertisecentrum locatie CWZ/Dicoon, verdedigde op 27 maart succesvol haar proefschrift over Sporothrix brasiliensis.

Grote rol voor CWZ bij deze thesis

Eelco Meijer, haar co-promotor: ‘CWZ leverde een belangrijke bijdrage aan de methodologie en uitvoering van haar thesis, waaronder het ontwikkelen van adequate gevoeligheidsbepalingen en genotypering van de schimmel. De vergaarde kennis wordt wereldwijd benut in verschillende gremia. Mijn team en ik hebben een leidende rol in de doorontwikkeling.’

Door katten overgedragen

Sporothrix brasiliensis is een opkomende pathogene schimmel in Latijns-Amerika. Deze schimmelsoort is de veroorzaker van de door katten overgedragen ziekte Sporotrichose. Dit is een zoönose (infectieziekte die van dier op mens overgaat) die mensen, katten en honden aantast. Er is een toenemend aantal gevallen te zien in meerdere landen.

Eerste ziektegeval bij mens in Paraquay

De thesis van Carolina Melchior do Prado rapporteert de eerste autochtone gevallen van Sporotrichose bij katten in Ciudad del Este, Paraguay. Daarnaast wordt het eerste autochtone geval van deze ziekte bij een mens in Paraguay beschreven, overgedragen door een geïnfecteerde Paraguayaanse kat. Het laat stellen van de diagnose en de late start van de behandeling benadrukken de noodzaak van een grotere bewustwording over deze ziekte.

Opkomst stedelijke gevallen bij katten in Argentinië

In het proefschrift beschrijft Carolina Melchior do Prado ook de opkomst van stedelijke gevallen van Sporotrichose bij katten in Puerto Iguazú te Argentinië. In de zoektocht naar resistentie voor antifungale therapie werden 108 S. brasiliensis-monsters van katten uit de triple border-regio (2021-2023) geanalyseerd. De gevoeligheidsbepaling van negen antischimmelmiddelen toonden over het algemeen lage waarden (MICs) voor de meeste middelen.

Geen resistentie tegen anti-schimmelmiddelen

Het viel op dat de meest voorkomende vorm van sporotrichose bij katten de verspreide huidvorm was (61%). Dit was ook de enige vorm die vaak leidde tot overlijden (eveneens 61%). Uit het onderzoek blijkt dat de verschillen in ziekteverloop in deze regio niet komen door bestaande resistentie tegen het medicijn itraconazol. Dit geldt zelfs al zijn er in andere gebieden wel gevallen bekend van schimmelresistentie.

Overkoepelende aanpak nodig

Carolina Melchior do Prado stelt dat vanwege de geografische verspreiding van Sporothrix brasiliensis een integrale en overkoepelende aanpak - ‘one health’-benadering’ essentieel is. Voor het beheersen van deze zoönose zijn surveillance, publieksvoorlichting en gericht landelijk beleid nodig.

Hoofdfoto: Eelco Meijer met internationale vakgenoten in gesprek over Sporothrix brasiliensis (Teams meeting).