Afscheid van internist-nefroloog Marc ten Dam

Begin 
Marc ten Dam begon in 1998 bij CWZ als chef de clinique. Hij herinnert zich dat hij toen nog meer als algemeen internist werkte en een breed scala aan zorgvragen behandelde. Nu beperken internisten zich meer tot hun aandachtsgebied. Voor Marc is dat de nefrologie. Marc: “Ontwikkelingen in de geneeskunde hebben verdeling in sub-specialismen noodzakelijk gemaakt, maar de Nederlandse Internisten Vereniging wil nu weer terug naar die ‘brede basis’, omdat men zich realiseert dat een meer brede blik van de internisten toch wel gewenst blijft.” 

Van papier naar digitaal 
Marc vertelt dat alles in zijn eerste jaren nog met papieren dossiers werkte, met alle ongemakken van dien, zoals handschriften die onleesbaar waren. 
Marc: “In plaats van een e‑consult van de patiënt of een order op de werklijst belandde het dossier in je ‘klussenbak’. Wanneer je die klussen niet op tijd afwerkte, stond binnen no time je kamer vol met groene kratten.” 

Zorg én organisatie 
De patiëntenzorg combineerde Marc altijd met bestuurlijke taken. Zo was hij onder andere voorzitter van de maatschap internisten, stafvoorzitter en medisch manager voor de destijds opgerichte unit transmurale zorg. “Ik vind dat je vanuit praktijkervaring een onmisbare bijdrage kunt leveren aan verbetering van de zorg. Niet alle ideeën die we in die tijd bedachten hebben tot een succes geleid.” 
Een van de projecten waar hij trots op is, is de invoering van teleconsultatie, dat nu Meedenkadvies heet. Daarbij kan een huisarts digitaal advies vragen aan een specialist. De patiënt hoeft dan niet meteen naar het ziekenhuis. CWZ was één van de eerste ziekenhuizen in Nederland die dit voor alle poortspecialismen kon aanbieden. 

Ontwikkelingen 
In de zorg voor dialysepatiënten hebben het ‘leren en verbeteren’ en ‘samen beslissen’ vroeg aandacht gekregen. Hierdoor is de zorg voor deze patiënten sterk verbeterd: meer patiënten worden getransplanteerd, er zijn betere overlevingskansen en nieuwe behandelvormen zoals nachtelijke dialyse en vormen van thuisbehandeling hebben aandacht gekregen. 
In het kiezen voor een nierfunctie‑vervangende behandeling worden patiënten bijgestaan met een groot arsenaal aan keuze ondersteunende instrumenten, om zo tot een voor de patiënt beste behandeling te komen. Dat kan soms ook betekenen dat van dialyse wordt afgezien, omdat het niets toevoegt aan de kwaliteit van leven of aan de kans op overleving. 

Bijzondere momenten 
De nefrologie kent langdurige behandelrelaties. Marc vertelt met warmte over een patiënt die hij al dertig jaar kent: “Hij nam vroeger zijn zoontje van zes mee naar de poli. Inmiddels heeft hij al 25 jaar een niertransplantatie en vertelt hij me trots over de carrière van zijn zoon. Het zijn dit soort contacten waaraan ik goede herinneringen zal houden.” 
Er waren ook moeilijke momenten. Hij zag collega’s uitvallen door hoge werkdruk. Daarom is hij blij dat duurzame inzetbaarheid en intercollegiale coaching nu meer aandacht krijgen. 

Trots 
Marc kijkt met trots terug op zijn vakgroep en op de samenwerking binnen het ziekenhuis. “We hebben altijd oog gehad voor optimale zorg en waren bereid een extra stap te zetten.” 
Met veel plezier kijkt Marc terug op zijn tijd in het stafbestuur, toen hij met een leuke club collega’s de bestuurlijke stabiliteit van het ziekenhuis en de samenwerking tussen raad van bestuur en medisch staf heeft kunnen verbeteren. 

Voor de toekomst 
De uitdagingen blijven groot: de zorgvraag stijgt, maar het personeel groeit niet mee. Marc benadrukt hoe belangrijk het is om tijd te maken voor innovatie. “Maak je los van de waan van de dag en maak daar wél tijd voor.” 
Aan zijn opvolgster geeft hij mee dat persoonlijke aandacht minstens zo belangrijk is als het volgen van richtlijnen. 

CWZ bedankt Marc voor zijn jarenlange inzet en wenst hem alle geluk in zijn nieuwe levensfase.