Early Warning System helpt reanimatie en sterfte voorkomen
‘Ik wil graag dat u nu meteen de patiënt ziet, dokter!’
Ze zijn een signaal dat er iets goed mis is. Een bloeddruk, pols- of ademfrequentie die acuut verandert. Een verandering in de bewustzijnstoestand. Minder plassen of een lager zuurstofgehalte in het bloed. Vaak heeft de verpleegkundige al binnen een half uur het gevoel dat het niet pluis is. Het CWZ ontwikkelde het Early Warning System (EWS) dat verpleegkundigen en artsen helpt om snel in te grijpen. Aan het woord is intensivist Jeroen Schouten die ook werkzaam is op de afdeling kwaliteit, verantwoording en veiligheid.
Waarom is dit systeem nodig?
‘Wanneer je tekens van verslechtering tijdig onderkent en de patiënt snel op de juiste plaats behandelt, kan dat mensenlevens redden. Doe je dat niet, dan kan het razendsnel bergafwaarts gaan met een patiënt. Reanimaties of spoedopnames op de intensive care zijn het gevolg. Onze afdeling (IC) voelde zich in het verleden wel eens de ‘afvalbak’ van het ziekenhuis, wanneer er weer een patiënt veel te laat en in zeer slechte toestand bij ons kwam, die we vervolgens konden oplappen. Tijdens een proef zagen we dat het soms wel een dag kon duren tussen het eerste signaal van achteruitgang en opname op de IC. Vermijdbare schade, noemt minister Klink dat. Hij verlangt van de ziekenhuizen dat wij een goed interventiesysteem invoeren om reanimatie en sterfte te voorkomen. Terecht.’
Is dit landelijk ontwikkeld?’
‘Nee, wij hebben in 2009 een eigen systeem ontwikkeld dat sterk inzet op scholing in de basiszorg. De meeste ziekenhuizen hebben in eerste instantie een spoed-interventieteam opgezet, dat uitrukt als de patiënt verslechtert. Daar is niets mis mee, maar wij vinden dat artsen en verpleegkundigen op de afdeling zelf hun verantwoordelijkheid moeten nemen en een patiënt moeten opvangen als die acuut achteruit gaat. Het is ons streven dat de eigen dokter al bij de patiënt is op het moment dat een (in het CWZ nog op te richten, red) spoed-interventieteam arriveert.’
Hoe werkt het?
‘Bij het EWS verandert de werkwijze van de verpleegkundige. Hij of zij gaat de vitale functies nadrukkelijker registeren. Na een opname of operatie drie keer per dag gedurende drie dagen. Daarna één keer per dag, mits de situatie dat toelaat. Dit kost twee minuten extra per patiënt, maar levert heel veel informatie op. Afdelingen krijgen hier instrumenten voor zoals nieuwe bloeddruk- en saturatiemeters en aangepaste daglijsten. Naast de tijdige herkenning van signalen leren verpleegkundigen wat ze kunnen doen als de gezondheidstoestand verslechtert. Hierbij ligt de nadruk op een heldere communicatie met de arts.’
Hoezo communicatie met de arts?
‘Artsen zijn druk. Ze draaien poli, staan op de OK of lopen visite. Voor een verpleegkundige is het soms lastig om hen te storen. Helemaal moeilijk is dat in de avond en nacht, en juist dan doen zich de meeste problemen voor. In de training leert de verpleegkundige om in twee zinnen te zeggen wat er aan de hand is, wat hij of zij vindt of wil. De verpleegkundige leert te onderbouwen, met kennis opgedaan tijdens het registreren van de vitale parameters bij de patiënt. We merken dat artsen deze heldere en doelgerichte communicatie op prijs stellen en dat verpleegkundigen zich zekerder voelen. Artsen van hun kant leren beter door te vragen en moeten binnen een afgesproken termijn op de afdeling beschikbaar zijn. De scholing met spel en casuïstiek wordt dan ook gegeven aan artsen en verpleegkundigen sámen.’
Zoveel mensen trainen, dat klinkt arbeidsintensief
Dat is het ook. We zijn er 2,5 jaar mee bezig. Per afdeling zijn er drie tot vier scholingsdagen. We zijn begonnen in 2009 met de chirurgische afdelingen en medio 2011 zijn alle afdelingen aan de beurt geweest. Intussen wordt het EWS-systeem opgenomen in de reguliere nascholing, zodat het elk jaar terugkeert en geborgd is.’
Zien jullie al resultaten?
‘Het is nog te vroeg voor harde cijfers. We hebben twee IC-verpleegkundigen, Hanneke Pelser en Mirjam Venema, benoemd tot EWS-verpleegkundigen. Zij houden bij wat er gebeurd is met patiënten die onverwacht zijn opgenomen op de IC. We zien dat er minder reanimaties zijn. En we zien ook minder volledig ingestorte patiënten op de IC (C32 of C38) vanaf de afdelingen binnenkomen. Het mooie is dat patiënten die snel bij ons worden opgenomen om te stabiliseren vaak na een dag al weer kunnen vertrekken. Heel wat beter dan een late opname waardoor mensen soms meer dan een maand op de IC moeten doorbrengen en de kans lopen er bijvoorbeeld uit te komen als dialysepatiënt. De resultaten zijn veelbelovend.’
