Chemotherapie bij longkanker
- Wat is chemotherapie
- Wanneer wordt chemotherapie gegeven
- Bijwerkingen
- Chemotherapie in het CWZ
- Meer weten?
Wat is chemotherapie?
Chemotherapie is de behandeling van kanker met zogenaamde cytostatica. Dit zijn medicijnen die via tabletten, een infuus of injectie kunnen worden toegediend met als doel in het gehele lichaam kwaadaardige (=kanker-) cellen te doden. Er zijn veel verschillende soorten cytostatica. Ze kunnen als één medicijn of in combinatie met andere cytostatica worden gegeven. Iedere situatie is anders. De behandeling wordt daarom per individu gekozen. Hieronder treft u algemene informatie over chemotherapie in het CWZ.
Wanneer wordt chemotherapie bij longkanker gegeven?
Chemotherapie bij longkanker kan om verschillende redenen worden gegeven:
- Als een toegevoegde behandeling na een longoperatie. Het doel is dan om eventueel nog in het lichaam aanwezige kankercellen zijn te doden, om zo de kans op genezing zo groot mogelijk te maken. Meestal worden 4 kuren van chemotherapie via een infuus gegeven, iedere 3 weken een kuur.
- Als combinatiebehandeling met bestraling (= radiotherapie). De chemotherapiebehandeling kan gelijktijdig met de bestraling gegeven worden of na elkaar (eerst chemotherapie en daarna bestraling). Deze vorm van behandeling wordt meestal gegeven als de longkanker niet geopereerd kan worden, doordat er al uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn ontstaan. Meestal worden 3 chemokuren, met tussenpozen van 3 weken gegeven, via een infuus.
- Als combinatiebehandeling met een longoperatie. In hele specifieke gevallen komt het voor dat eerst chemotherapie wordt gegeven om de tumor te verkleinen, waarna nadien gekeken wordt of een operatie toch mogelijk is. •
- Als combinatiebehandeling met bestraling, waarna nog een longoperatie plaatsvindt. Dit is een hele zware behandeling waarvoor in hele specifieke gevallen wordt gekozen. Een voorbeeld hiervan is een zogenaamde “pancoast”-tumor, dit is een tumor in de longtop.
- Als palliatieve (= verzachtende) behandeling. Als longkanker is uitgezaaid via het bloed of als de longkanker te uitgebreid is om met een combinatie van chemotherapie en bestraling te behandelen, dan vormt chemotherapie nog de enige behandelingsmogelijkheid. De behandeling is niet genezend, maar heeft als doel de ziekte te remmen en/of klachten te verminderen. De chemotherapie kan via tabletten of via een infuus worden gegeven. Als er voor een infuus wordt gekozen, dan gaat het meestal om 4 kuren, die met tussenpozen van 3 weken worden gegeven. Om chemotherapie aan te kunnen moet de conditie redelijk zijn. Soms wordt ervoor gekozen om geen chemotherapie te geven omdat de te verwachten bijwerkingen niet opwegen tegen het te verwachten positieve effect van de behandeling.
Wat zijn de bijwerkingen van chemotherapie?
Omdat chemotherapie in het gehele lichaam werkzaam is en niet alleen op de kwaadaardige cellen, heeft de behandeling ook bijwerkingen. De bijwerkingen zijn met name afhankelijk van het soort van chemotherapie dat wordt gegeven. Ieder individu reageert anders op chemotherapie. Hoe iemand op chemotherapie reageert is van te voren niet te voorspellen. Voor de meeste bijwerkingen zijn tegenwoordig krachtige medicijnen beschikbaar om deze zoveel als mogelijk tegen te gaan. Tijdens de behandeling met chemotherapie wordt de patient intensief begeleid door ons behandelteam.
De belangrijkste bijwerkingen die kunnen optreden zijn:
- Vermoeidheid. Dit komt niet alleen door de ziekte, maar ook door de chemotherapie.
- Misselijkheid en braken of juist obstipatie. Doorgaans lukt het goed om met medicijnen deze bijwerkingen zoveel mogelijk tegen te gaan.
- Onderdrukking van het beenmerg. In het beenmerg worden alle bloedcellen aangemaakt die nodig zijn voor het voorkómen van bloedarmoede, infecties en bloedingen in het lichaam (respectievelijk de rode en witte bloedcellen en de bloedplaatjes). Door de chemotherapie wordt de aanmaak van deze cellen onderdrukt , zodat er een grotere kans bestaat op het krijgen van bloedarmoede, infecties en bloedingen. Zonodig kunnen hiervoor medicijnen worden gegeven.
- Kaalheid/haaruitval. Niet iedere vorm van chemotherapie geeft kaalheid, maar vaak wel. Ook kan haarpijn optreden. Een pruik kan voor aanvang van chemotherapie besteld worden, indien gewenst. In het algemeen komt na afloop van de behandeling de haargroei weer terug.
- In sommige gevallen kan schade ontstaan aan de nieren (daar merkt u doorgaans niet van), aan de zenuwen (in de vorm van tintelingen in handen en voeten), aan het gehoor, aan het hart en aan de huid en nagels.
Chemotherapie in het CWZ
Wanneer er besloten wordt tot een behandeling met chemotherapie, dan ontvangt u hierover uitgebreide mondelinge en schriftelijke informatie, toegesneden op uw situatie, zowel door uw behandelend arts als door longoncologie verpleegkundige. Samen met u wordt besproken wanneer er gestart wordt met de chemotherapie.
Chemotherapie wordt op de longafdeling B22 gegeven op speciaal daarvoor ingerichte kamers, waar u begeleid wordt door speciaal daarvoor opgeleide verpleegkundigen en longartsen (in opleiding).
Bij iedere kuur heeft u, op de dag vóór u de daadwerkelijke chemotherapie krijgt, een afspraak met steeds dezelfde arts op afdeling B22. Dan wordt aan de hand van uw conditie, de longfoto en de bloeduitslagen bekeken of de chemokuur kan doorgaan. Als het niet de eerste kuur is die u krijgt, wordt ook besproken hoe het na de eerdere kuur thuis met u is gegaan. Zonodig kunnen er dan bijvoorbeeld aanpassingen worden gedaan aan de medicijnen die u krijgt. Als alles goed is, mag u deze dag gewoon naar huis. De volgende ochtend wordt u dan opgenomen voor de kuur. Afhankelijk van het type chemotherapie die u krijgt, wordt u één nacht opgenomen of vindt de behandeling in dagbehandeling plaats en mag u dezelfde dag weer naar huis. Vaak moet u thuis dan nog wel medicijnen slikken, die verband houden met de chemokuur.
Het aantal kuren dat gegeven wordt is meestal 3 of 4, al dan niet in combinatie met andere behandelingen, afhankelijk van het stadium en de uitgebreidheid van de ziekte.
In uw eigen informatiedossier worden de afspraken die gemaakt worden met betrekking tot de chemotherapie genoteerd. Hierin vindt u tevens de telefoonnummers waarop u met vragen terecht kunt.
Meer weten?
Zie de websites over longkanker. En uiteraard kunt u voor meer informatie terecht bij uw behandelend longarts of bij de longoncologieverpleegkundigen.
