De behandeling van slaapapneu (OSAS)
De behandeling van OSAS is gericht op het helemaal wegnemen of sterk verminderen van klachten van slaperigheid of vermoeidheid overdag en ademstilstanden tijdens het slapen. Er zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk. Welke behandeling voor u het meest geschikt is hangt af van de ernst en uw eigen voorkeur.
Algemene maatregelen
Voor alle patiënten met OSAS is het belangrijk om algemene maatregelen te treffen. Als u licht OSAS heeft, kunnen deze algemene maatregelen uw klachten al veel minder maken. Soms is verdere behandeling dan niet meer nodig. Het gaat om de volgende maatregelen:
- Afvallen als u te zwaar bent.
- 's Avonds geen alcohol drinken.
- Stoppen met roken
- Geen medicijnen nemen waar u suf van wordt, zoals slaapmiddelen.
- Tijdens het slapen een vest dragen met een bobbel op de rug (tennisbal of rugzakje), zodat u rugligging vermijdt.
OSAS komt vaker voor bij mensen die te zwaar zijn dan bij mensen met een normaal gewicht. Als u te zwaar bent, dan is het belangrijk om af te vallen. Op de website van het voedingscentrum vindt u meer informatie over lichaamsgewicht en afvallen.
Sommige mensen hebben meer ademstilstanden wanneer zij op hun rug slapen dan wanneer ze op hun zij of buik slapen. U kunt dan tijdens het slapen een speciaal vest dragen met een bobbel op de rug, zodat u niet meer op uw rug kunt liggen. We noemen dit positietherapie. Het nadeel van positietherapie is dat sommige mensen regelmatig wakker worden wanneer ze tijdens het slapen op hun rug draaien.
Behandeling van OSAS met een mandibulair repositie-apparaat
Wanneer u licht of matig ernstig OSAS heeft, dan is behandeling met een mandibulair repositie-apparaat (MRA) één van de mogelijkheden. Met name als bij slaapendoscopie blijkt dat het heffen van de kin (de zogenaamde kinlift) een gunstig effect heeft op de vernauwing in de keelholte. Een MRA is een soort beugel die over de tanden wordt geschoven. De beugel houdt de onderkaak (mandibula) naar voren tijdens het slapen. De tong kan dan de ademhaling niet meer blokkeren en de keelholte wordt ruimer. Een MRA kan worden aangemeten door uw longarts, tandtechnicus, een tandarts, of orthodontist. Sinds januari 2010 vergoeden de zorgverzekeraars een MRA aan patiënten met OSAS. Het slaapcentrum CWZ werkt samen met tandartsen uit de regio, die gespecialiseerd zijn in het aanmeten van MRA's. Wij kijken of u in aanmerking komt voor een MRA en wie deze het beste kan aanmeten. Het is aan te raden om een tandarts of orthodontist regelmatig uw gebit te laten controleren als u een MRA gebruikt.
Behandeling van OSAS met chirurgie
Als u licht tot matig OSAS heeft en de KNO-arts heeft vastgesteld waar bij u de vernauwing zit, dan is een operatie één van de mogelijkheden. Een operatie is soms ook mogelijk voor patiënten met ernstig OSAS die behandeling met CPAP niet verdragen of bij wie deze behandeling geen effect heeft.
Behandeling van OSAS met een CPAP-apparaat
Wanneer u ernstig OSAS heeft, is CPAP-therapie de standaardbehandeling. Als u matig OSAS heeft, is CPAP-therapie één van de mogelijkheden. Uw longarts zal u begeleiden bij het instellen en controleren van de CPAP-therapie samen met een medewerker van de firma die de CPAP-apparatuur levert. Meestal is dit de firma Vivisol.Op donderdag en vrijdag is er een medewerker van Vivisol aanwezig op de polikliniek longziekten van het CWZ.
Er bestaan drie verschillende soorten CPAP-apparaten:
‘Standaard’ CPAP-apparaat
De patiënt draagt tijdens het slapen een neusmasker of neus-mondmasker. Het masker is met een slang verbonden aan het CPAP-apparaat. Het CPAP-apparaat blaast kamerlucht met een bepaalde druk in de neus en keel. Door deze druk blijft de keel open, ook bij de inademing.
Onderstaand videofragment toont de werking van een CPAP-apparaat.
(Bron: Respironics, YouTube)
Auto-CPAP of APAP of BilevelPAP
Er zijn patiënten met matig en ernstig OSAS die behandeling met 'gewone' CPAP niet verdragen of bij wie deze behandeling onvoldoende effect heeft. Zij kunnen auto-CPAP of APAP proberen. Auto-CPAP past voortdurend de druk aan, op basis van snurkgeluid, apneus en hypopneus. De druk die nodig is om de keel open te houden, is namelijk bij sommigen erg wisselend. En als iemand op zijn zij ligt is er minder druk nodig dan wanneer iemand op zijn rug ligt. Tot nu toe is niet bewezen dat patiënten met auto-CPAP de therapie beter kunnen volhouden dan patiënten met een ‘gewoon’ CPAP-apparaat. Maar voor sommige patiënten is het een uitkomst. Een andere mogelijkheid is BilevelPAP. Bij BilevelPAP wordt de druk tijdens inademing en uitademing apart ingesteld. Het apparaat herkent het wanneer de patiënt inademt en uitademt.
Instellen van het CPAP-apparaat
Voordat u kunt beginnen met CPAP-therapie stellen wij eerst vast welke druk bij u nodig is om de luchtwegen open te houden. Dit kan op verschillende manieren gebeuren:
- U gebruikt één of meer nachten een auto-CPAP voor het vaststellen van de druk die bij u nodig is. Dit gebeurt thuis. Daarna krijgt u een 'standaard' CPAP.
- De druk die bij u nodig is, wordt uitgerekend met een formule en zo nodig aangepast op basis van uw klachten. Ook dit gebeurt thuis.
Proefperiode
Aan het begin van de behandeling met de CPAP, krijgt u het CPAP-apparaat eerst een paar maanden op proef. Tijdens deze periode kijken we of
- de CPAP-druk goed is ingesteld (zonodig wordt de druk aangepast)
- u het masker goed kunt gebruiken (zonodig krijgt u een ander masker)
- u last heeft van bijwerkingen door de CPAP-therapie en hoe deze behandeld kunnen worden
- u een luchtbevochtiger nodig heeft
- het type CPAP-apparaat bij u past (zonodig krijgt u een ander type CPAP-apparaat)
Tijdens de proefperiode geeft een medewerker van de firma die de apparatuur levert, u voorlichting over CPAP-therapie.
Aan het einde van de proefperiode wordt gekeken of CPAP-therapie bij u goed werkt:
- Is uw AHI gedaald? Hiervoor is een controle slaaponderzoek nodig
- Heeft u minder last van slaperigheid overdag?
- Hoeveel nachten per week en hoeveel uren per nacht gebruikt u het CPAP-apparaat? Deze gegevens worden uit het CPAP-apparaat gelezen.
Als de proefperiode succesvol is verlopen, kunt u het CPAP-apparaat blijven gebruiken. De CPAP-therapie wordt vergoed door uw zorgverzekeraar.
