Klinische psychologie bij kinderen en jeugd
U kunt door een van de medisch specialisten van het CWZ naar het Kinder- en Jeugdteam van de afdeling klinische psychologie verwezen worden. Doorgaans vindt verwijzing plaats via de kinderarts of kinderneuroloog. Hieronder wordt een mogelijke procedure omschreven.
Verwijzing medisch specialist
De kinderarts of kinderneuroloog kan u en uw kind verwijzen als er sprake is van:
- onbegrepen lichamelijke (pijn)klachten, waarvoor de medicus geen medische verklaring heeft, zoals bij hoofdpijn, buikpijn of vermoeidheidsklachten het geval kan zijn;
- moeite met zindelijk worden: broek- en/of bedplassen, broekpoepen en/of obstipatie;
- chronische medische problematiek, die van (grote) invloed is op het functioneren van uw kind en/of uw gezin, zoals diabetes mellitus of epilepsie;
- angst- en/of spanningsklachten, al dan niet samenhangend met lichamelijke klachten of symptomen;
- eetproblemen, slikangst.
In alle gevallen zal de medisch specialist de reden van verwijzing naar het Kinder- en Jeugdteam met u en - indien mogelijk - met uw kind bespreken. Verwijzing kan plaats vinden tijdens een opname van uw kind; doorgaans komt de kinder- en jeugdpsycholoog dan even op de verpleegafdeling kennis maken, en eventueel al een datum voor een startgesprek plannen. Verwijzing kan ook poliklinisch plaatsvinden. Dit gebeurt schriftelijk en u ontvangt een uitnodiging van een medewerker van het Kinder- en Jeugdteam voor een startgesprek.
Voor een verwijzing is de uitdrukkelijke instemming van u en van uw kind - indien ouder dan twaalf jaar - nodig.
Kennismakingsgesprek
In het start- of kennismakingsgesprek zal de medewerker van het Kinder- en Jeugdteam met u en - indien mogelijk - uw kind proberen na te gaan wat de achtergrond is van de klachten waarvoor verwijzing heeft plaatsgevonden. Hoe ernstig zijn de klachten, hoe lang bestaan ze al, zijn er factoren die van invloed zijn op de aard en de ernst van de klachten. Hoe functioneert het kind thuis, op school, met vriendjes/vriendinnetjes en wat is de eventuele invloed hiervan. Hoe gaan ouders en kind met de klachten om en wat verwachten zij van eventuele hulp van het Kinder- en Jeugdteam. Het nalopen van de ontwikkelingsgeschiedenis van het kind vanaf de geboorte tot aan het moment van verwijzing zal een onderdeel van het start-gesprek zijn.
Ook kan het zijn dat de medewerker van het Kinder- en Jeugdteam wil overleggen met, of informatie wil opvragen bij, andere instanties bij wie uw kind eerder een onderzoek heeft gehad of in behandeling is geweest. Hiervoor is uw schriftelijke toestemming nodig.
Aan het eind van het startgesprek, dat doorgaans één tot anderhalf uur duurt, wordt gekeken of er een vervolg moet komen en hoe dit er eventueel ingevuld kan worden.
Vervolg
Het vervolg van behandeling biedt verschillende mogelijkheden.
Psychologisch onderzoek
In sommige gevallen wordt aanvullend psychologisch onderzoek geadviseerd om een beeld te krijgen van bepaalde aspecten van het functioneren van uw kind, zoals bijv. intelligentie, geheugen, concentratie en aandacht, werktempo, maar ook persoonlijkheidsfactoren als mate van angstig of gespannen zijn, fantasie-, of belevingswereld. Hiervoor kunnen vragenlijsten worden gebruikt, maar ook andere vormen van testonderzoek. Uiteraard worden u en uw kind (afhankelijk van de leeftijd) geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek en het daaruit voortvloeiende advies. Zie hier voor meer informatie over psychologisch onderzoek.
Advies
Soms zal de medewerker van het Kinder- en Jeugdteam op basis van het start-gesprek een advies geven. Dit advies gaat over de aanpak van de klachten, zonder vooraf aanvullend onderzoek of een uitgebreidere behandeling, training of speltherapie. In feite blijft het contact dan beperkt tot één gesprek.
Vervolgacties
Soms is het niet nodig aanvullend psychologisch onderzoek te doen, en zal de medewerker van het Kinder- en Jeugdteam op basis van het start/kennismakingsgesprek een voorstel doen voor behandeling, begeleiding, training of speltherapie.
- Bij behandeling maakt de psycholoog, of een van de andere medewerkers, gebruik van omschreven methodieken en technieken uit de psychologie die effectief gebleken zijn bij de aanpak van bepaalde klachten. Hierbij kunt u denken aan ontspanningsoefeningen en desensitisatietechnieken bij angst- en spanningsklachten of het gebruik van EMDR bij trauma's. Ook kan het gaan om specifieke vormen van gespreks- of gedragstherapie die uw kind helpen bij het veranderen van zijn of haar gedrag, emoties, gedachten en belevingen. Zie voor meer informatie over EMDR: www.emdr.nl.
- Bij training wordt er gebruik gemaakt van specifieke methoden om uw kind gewenst gedrag aan te leren. Voorbeelden hier van zijn tijdig naar de toilet gaan bij aandrang of het onderdrukken van impulsief gedrag.
- Speltherapie is een methode uit de psychotherapie, waarbij het spel van het kind wordt gebruikt als middel om gevoelens, gedachten en belevingen te veranderen. Zie hier voor informatie over speltherapie.
- Ouderbegeleiding kan plaatsvinden alleen of in combinatie met een andere behandeling. Bij ouderbegeleiding staat centraal hoe u als ouder uw kind kunt helpen en ondersteunen bij het veranderen van zijn of haar gedrag, de klachten, het aanleren van gewenst gedrag of gewenste vaardigheden en de omgang met de klachten. Ook is er ruimte voor het bespreken van de effecten van de therapie, het functioneren van uw kind thuis, op school en met de omgeving.
Verwijzing
Niet altijd is verder onderzoek of behandeling binnen het ziekenhuis nodig. In een aantal gevallen zal de medewerker van het Kinder- en Jeugdteam u en uw kind hiervoor verwijzen naar een instantie buiten het ziekenhuis, zoals bijvoorbeeld GGZ of een eerstelijns-praktijk.
