Kanker & bloedziekten (oncologie & hematologie)
Wat is oncologie?
Oncologie is het specialisme binnen de interne geneeskunde dat zich bezighoudt met kanker. Kanker is de verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende ziekten. Al deze verschillende soorten kanker hebben één gemeenschappelijk kenmerk: een ongeremde deling van lichaamscellen. In het CWZ werken 4 hematologen en oncologen, voor meer informatie over wie zij zijn en wat ze doen kunt u kijken op de pagina hematologen/oncologen.
Celdeling
Ons lichaam is opgebouwd uit miljarden bouwstenen: de cellen. Voortdurend maakt ons lichaam nieuwe cellen. Op die manier kan het lichaam groeien en beschadigde en verouderde cellen vervangen. Nieuwe cellen ontstaan door celdeling. Bij celdeling ontstaan uit één cel twee nieuwe cellen, uit deze twee cellen ontstaan er vier, dan acht, enzovoort.
Gewoonlijk regelt het lichaam de celdeling goed. Maar bij zoveel miljoenen celdelingen per dag, kan er iets mis gaan. Dit kan door toeval, maar ook door allerlei schadelijke invloeden: bijvoorbeeld door roken of zonlicht. Doorgaans zorgen 'reparatiegenen' voor herstel van de schade. Soms echter faalt dat beschermingssysteem. Dan gaan genen die de deling, groei en ontwikkeling van een cel regelen, fouten vertonen. Treden er verschillende van dat soort fouten op in dezelfde cel, dan gaat deze zich ongecontroleerd delen en ontstaat er een gezwel of in de medische term; tumor.
Goed- of kwaadaardig
Er zijn goedaardige en kwaadaardige tumoren. Alleen bij kwaadaardige tumoren is er sprake van kanker. Goedaardige tumoren, bijvoorbeeld wratten, groeien niet door andere weefsels heen en verspreiden zich niet door het lichaam. Wél kan zo'n tumor tegen omliggende weefsels of organen drukken. Dit kan een reden zijn om de tumor te verwijderen.
Bij kwaadaardige tumoren zijn de genen die de cellen onder controle houden zo beschadigd, dat de cellen zich zeer afwijkend gaan gedragen. Zij kunnen omliggende weefsels en organen binnendringen en daar ook groeien. Zij kunnen ook uitzaaien door zich via de bloedbaan naar andere organen te verspreiden waar zij verder groeien. Dit worden metastasen genoemd.
Behandelingen
Er zijn verschillende methoden om kanker te behandelen. Soms ondergaat u één soort behandeling. Maar vaak bestaat een behandeling uit een combinatie van verschillende methodes. Afhankelijk van ondermeer het stadium van de ziekte, uw leeftijd en uw algehele conditie, bepaalt de arts voor welke behandeling u in aanmerking komt. De behandelingsmethoden voor kanker kunnen een ander en wisselend doel hebben. Artsen gebruiken doorgaans de volgende indeling:
- Een curatieve behandeling is erop gericht om iemand te genezen.
- Een adjuvante behandeling kan worden gegeven na een curatieve behandeling. Na een operatie kan bijvoorbeeld chemotherapie worden gegeven om eventuele niet-waarneembare uitzaaiingen te bestrijden en daarmee de resultaten te verbeteren.
- Een neo-adjuvante behandeling kan worden gegeven vóór een curatieve behandeling. Bijvoorbeeld een chemotherapie of bestraling vóór een operatie om de tumor te verkleinen. De neo-adjuvante behandeling is ook gericht op een beter eindresultaat.
- Een palliatieve behandeling is gericht op het afremmen van de ziekte en/of het verminderen van klachten wanneer de ziekte niet meer te genezen is.
Bloedziekten (hematologie)
Hematologie is het medische specialisme dat zich bezighoudt met afwijkingen van het bloed, de bloedvormende organen en de lymfklieren.
Kwaadaardige bloedziekten zijn hemato-oncologische aandoeningen zoals leukemieën, ziekte van Hodgkin of het non-Hodgkinlymfoom. Goedaardige bloedziekten zijn de niet-oncologische aandoeningen zoals bijvoorbeeld bloedarmoede als gevolg van ijzergebrek, of afwijkingen van het hemoglobine, dat het zuurstof in het bloed vervoert. De hemostase en trombose richt zich op bloedstollingsstoornissen, zoals hemofilie A en B, de ziekte van von Willebrand en trombose.
Links
Meer informatie over kanker is verkrijgbaar bij de Nederlandse Kankerbestrijding/KWF en op www.kankeronderzoek.info.
