Spataderen
Met spataderen, in medische termen 'varices' geheten, worden alle abnormale verwijdingen van aders bedoeld. Aders zijn bloedvaten die als functie hebben dat ze het bloed vanuit de weefsels weer laten terugstromen naar het hart. Daarnaast heeft ieder lichaam slagaderen, die het bloed juist van het hart naar de weefsels vervoeren. Meestal wordt pas over spataderen gesproken als de verwijdingen van de aders ook zichtbaar en/of voelbaar zijn. Spataderproblemen doen zich voornamelijk in de benen voor. Hier moet het bloed van de tenen via de aderen weer helemaal terug kunnenstromen naar het hart. Om te voorkomen dat het bloed daarbij naar beneden zakt, zijn er kleppen in deze aderen. In de oppervlakkige ader, die vrij dicht onder de huid loopt, doen zich de meeste spataderproblemen voor. Bij het ouder worden krijgen veel mensen last van spataderen.
Hoe ontstaan spataderen?
Door verschillende oorzaken kunnen de kleppen in de oppervlakkige ader gaan lekken. Dat kan bijvoorbeeld omdat er teveel druk op de kleppen komt te staan zodat het bloedvat wijder wordt of omdat de kleppen zelf zwak zijn aangelegd. Als de kleppen lekken, wordt de druk onder die kleppen in de ader groter. Hoe groter de druk, des te wijder het bloedvat,waardoor er meer kleppen bezwijken. Na verloop van tijd worden de gevolgen zichtbaar als spataderen.
Behandeling
Afhankelijk van de uitgebreidheid van de aandoening en de eventuele bevindingen bij het onderzoek, zijn er verschillende mogelijkheden van behandeling:
- Steunkousen: Hierbij wordt door middel van uitwendige druk (verband of elastische kous) het ‘teruglekken’ van het bloed zoveel mogelijk tegengegaan. Het effect van steunkousen is hetzelfde als van operatief verwijderen. Alleen hoeft men bij een operatie na zes weken geen steunkousen meer te dragen.
- Het wegspuiten van spataderen (sclerotherapie): Door het inspuiten van een bepaalde vloeistof in de spatader, die vervolgens wordt afgedrukt met een steunkous of drukverband, komt een reactie in de ader op gang. Deze reactie zorgt ervoor dat de ader dichtplakt. Na verloop van tijd is de spatader veranderd in een litteken en nauwelijks meer te zien. Het lijkt dus of hij is 'weggespoten'. Het inspuiten van de vloeistof gebeurt met een heel dun naaldje en vaak zijn er meerdere prikjes nodig. In de praktijk komen vooral de kleine en middelgrote spataderen hiervoor in aanmerking. Na het inspuiten moet gedurende een bepaalde periode (meestal enkele weken) een drukverband om het been worden gedragen, eventueel gecombineerd met een elastische kous. Sclerocompressietherapie wordt in het CWZ uitgevoerd door de dermatologen.
- Lasermethode: Deze methode is tot nu toe alleen geschikt voor het uitschakelen van de grote ader aan de binnenzijde van het been (VSM). Hierbij volstaat een klein prikgaatje aan het onderbeen, waarna de chirurg een glasvezeldraad in de ader schuift. De draad wordt verhit zodat de vaatwand versmelt en de ader zich sluit. Hierna moet nog gedurende korte tijd een elastische kous worden gedragen.
- Strippen van spataderen: Wanneer er meerdere kleppen lek zijn in de oppervlakkige ader, kan deze door de chirurg operatief verwijderd worden. Meestal gebeurt dit door op twee of meer punten in het verloop van de spatader het bloedvat bloot te leggen In de lies (VSM) of knie (VSP) wordt er een draad in het bloedvat gevoerd en de spatader wordt binnenstebuiten uit het beengetrokken.Door deze behandeling wordt meestal ook de druk minder - dus uitzetting - op kleinere spataderen die uitmondden in de grote spatader. Wanneer dit niet gebeurt, kan eventueel later alsnog sclerocompressietherapie worden uitgevoerd. Na de behandeling is het noodzakelijk gedurende enkele weken overdag een aangemeten elastische kous te dragen. In het gebied waar de ader heeft gezeten ontstaat vaak een bloeduitstorting, die in de loop van een aantal weken vanzelf wegtrekt.
- Plaatselijk onderbinden: Wanneer de klep in de lies of knieholte lek is, kan met via een kleine snede in de lies of in de knieholte de verbinding van de oppervlakkige ader met de grote beenader worden opgeheven. Ook andere zijverbindingen met de oppervlakkige ader worden dan opgeheven. Deze ingreep kan vaak in dagbehandeling worden uitgevoerd. Eventueel kunnen later de nog aanwezige en zichtbare spataders poliklinisch worden weggespoten.
Na de behandeling
Na een operatieve behandeling en na het wegspuiten van spataderen wordt een drukverband of elastische windsel om het been aangelegd. Dit moet ervoor zorgen, dat de vorming van bloeduitstortingen beperkt blijft en dat de spataderen worden dichtgedrukt.
Afhankelijk van de soort operatie wordt geadviseerd een dergelijk verband of windsel een aantal dagen doorlopend te dragen (ook 's nachts). Daarna wordt de elastische kous of windsel alleen overdag gedragen, afhankelijk van de ingreep gedurende 2 tot 6 weken.
Folders
- Spataderoperatie met lasermethode (varices)
G480-O_10-11.pdf (124.73 kb)
- Spataderen strippen
G493-I_08-10.pdf (115.23 kb)
